صفحه اصلي     |     شماره جاري |
 جستجو
شیرازه : نشريه الكترونيكي علوم كتابداري،آرشیو و  اطلاع رساني سال اول - شماره ی ششم / مهر و آبان 1387
ویکی پدیا چگونه شکل گرفته است؟

 

 

آزیتا مالمیر[1]

 
 

چکیده:شاید تا چند سال پیش وقتی از دانشنامه ای یاد می­شد ذهن همگی به سمت دانشنامه بریتانیکا می­رفت، اما در عرض چند سال به سرعت اوضاع تغییر کرد، ویکی پدیا با ایده جدید و نرم افزار محبوبش به سرعت توانست به نگین سایت های اینترنتی تبدیل شود و بریتانیکا را از ذهن ها پاک کند. مقاله زیربه معرفی ویکی پدیا، وسعت پروژه ویکی مدیا و مزایا و معایب و انتقادهایی که بر آن شده می پردازد.

کلید واژه ها: ویکی پدیا ،‌ دانشنامه آزاد ،‌ ویکی ها

ویکی به زبان محلی هاوایی به معنای سریع است، ویکی- ویکی که نام اولین ویکی ساخته شده در سال 1995 است به معنی «بدو، بدو» است ... از پر طرفدارترین ویکی ها می توان از ویکی پدیا نام برد. ویکی‌پدیا(به انگلیسی: Wikipedia) یک دانشنامه اینترنتی چندزبانه با محتویات آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و مقالات آن می‌تواند توسط هر کسی که به اینترنت دسترسی دارد ویرایش گردد. نام ویکی‌پدیا واژه‌ای ترکیبی است که از واژه‌های ویکی (وب‌گاه مشارکتی) و انسیکلوپدیا (دانشنامه) گرفته شده‌است. میزبان‌های اینترنتی اصلی این وب‌گاه در شهر تامپای فلوریدا هستند. همچنین میزبان‌های اضافی دیگری هم در شهرهای آمستردام و سئول به این وب‌گاه یاری می‌رسانند.

ویکی پدیای انگلیسی در تاریخ ۲۵ دی ۱۳۷۹ به صورت مکملی برای دانشنامهٔ تخصصی نوپدیا نوشته شد. هم اکنون پروژه ویکی پدیا توسط بنیاد غیر انتفاعی ویکی‌مدیا پشتیبانی می‌شود. مدخل‌های ویکی‌پدیا طبق مدخل‌های سالنامه‌ها، فرهنگ‌های جغرافیایی و رخدادهای روز هستند. هدف آن آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ رایگان به تمامی زبان‌های زنده دنیاست.

وضعیت ویکی‌پدیا به عنوان یک منبع معتبر همیشه مورد اختلاف بوده‌است. برخی آن را به خاطر پخش رایگان، ویژگی قابل ویرایش بودن، سیاست بیطرفی و گستردگی عناوین ستوده‌اند.از سوی دیگر به خاطر آزادی ویرایش ویکی پدیا منتقدین درستی و اعتبار آن را زیر سوال برده اند]،همچنین ویکی پدیا به خاطر آسیب پذیری در برابر خرابکاری، کیفیت غیریکنواخت، سوگیری نظام مند، بی ثباتیو نیز به خاطر ترجیح اجماع بر اعتبار در سبک ویرایش مقالات نقد شده‌است. در مقابل سیاست‌های محتوایی و ویکی پروژه‌های ویکی پدیا توسط کاربرانی تهیه می‌شود که در پی رفع این نگرانی‌ها هستند.(8) در مطالعه علمی به این نتیجه دست یافته‌اند که خرابکاری عموماً زودگذر استو ویکی پدیا نسبتاً به درستی سایر دانشنامه هاست.(9)

ویکی‌پدیا بر سیاست «دیدگاه بی طرفانه» تأکید می‌کنند. طبق این سیاست دیدگاه‌هایی که توسط شخصیت‌های برجسته ارائه شده‌اند بدون هیچ تلاشی برای تأیید آنها به طور خلاصه بیان می‌شوند. از آن رو که هر داوطلب می‌تواند مقاله‌ها را به سبک ویکی اضافه یا ویرایش کند، تخریب و عدم صحت مطالب از مشکلات همیشگی آن بوده‌است. از سوی دیگر مقاله‌های آن را در رسانه‌های جمعی و مراکز علمی نقل کرده‌اند. مقاله‌های آن تحت مجوز حق تالیف آزاد گنو قابل دسترسی هستند. نسخه زبان آلمانی و انگلیسی ویکی‌پدیا به‌وسیله دیسک‌های فشرده(cd) پخش شده و نسخه‌های دیگر آن روی وب‌گاه‌های دیگر به صورت Fork یا آینه قرار داده شده‌اند. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌نسک، ویکی‌گفتاورد و ویکی‌گزارش را پدید آوردند.

ویکی پدیا ، محبوب ترین دایره المعارف آزاد و آنلاین دنیا به منظور کاهش خطاها ، نادرستی و جعل اطلاعات با افزایش مشکلات مربوط به اشتباه ها و سؤ استفاده های برخی کاربران از این دایره المعارف آزاد به یک سیستم کنترل کننده بسیار پیشرفته مجهز شده است.
ایده این سیستم امنیتی را گروهی از ویراستاران با هدف افزایش و بهبود کیفیت این دایره المعارف پیشنهاد کردند و به اعتقاد آنها ، برای دستیابی به این امنیت ، حداقل به ارائه ۳۰ تغییر قابل اطمینان در مدت ۳۰ روز نیاز است.
در این سیستم جدید ، کاربران می توانند همانند گذشته مطالب خود را در بخش ویرایش سایت قرار دهند، اما مدخل های آنها پیش از انتشار از سوی سردبیران و ویراستاران ویکی پدیا فیلتر می شود بنابراین مدت زمان انتشار مدخل های جدید طولانی تر از پیش خواهد بود.
همچنین این سیستم کنترلی ، صفحاتی از ویکی پدیا را که از سوی کاربران خرابکار بازدید شده اند، ردیابی می کنند تا اگر اطلاعات در این صفحات دچار تغییر و یا جعل شده باشد ، اصلاح شوند(2).

تاریخچه:  ویکی‌پدیا به عنوان نسخه تکمیلی نوپدیا شروع به کار کرد. نوپدیا پروژه دانشنامهٔ رایگان و آنلاینی بود که مقاله‌هایش توسط کارشناسان و از طریق یک جریان رسمی نوشته می‌شدند. نوپدیا در تاریخ ۹ مارس ۲۰۰۰ (۱۸ اسفند ۱۳۷۸) تحت مالکیت شرکت بومیس که یک شرکت پورتال وب بود بنیانگذاری شد. اعضای برجستهٔ آن عبارت بودند از جیمی ولز، رئیس شرکت و تصمیم‌گیرندهٔ نهایی و لری سانگر رئیس بخش ویرایش و نوشتار نوپدیا و بعدها ویکی‌پدیا. سانگر این طور نوپدیا را توصیف می‌کند که بین تمام دانشنامه‌های موجود آن زمان، تنها نوپدیا دارای مطالب آزاد بود و محدودیت اندازه نداشت زیرا روی اینترنت قرار داشت. ضمناً به خاطر ماهیت عمومی و محدودهٔ گسترده شرکت‌کنندگان بالقوهٔ خود، بی‌طرف بود. نوپدیا دارای هفت مرحله بازنگری توسط کارشناسان متخصص در زمینه‌های مختلف بود ولی بعدها همگان به این باور رسیدند که این روند برای تولید مقاله‌ها بسیار کند است. شرکت بومیس که پایه‌گذار این دانشنامه بود نقشه‌هایی برای تبلیغات داشت تا از طریق آن جبران سرمایه کند. این دانشنامه در ابتدا دارای مجوز مطلب آزاد نوپدیا بود ولی درست قبل از تشکیل ویکی‌پدیا و بر اثر اصرار ریچارد استالمن مجوز خود را تبدیل به مجوز حق تالیف آزاد گنو کرد.(10)

ویکی‌پدیا برای اولین بار در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ (۲۵ دی ۱۳۷۹) و فقط با زبان انگلیسی به نام wikipedia.com به اقیانوس اینترنت انداخته شد. ویکی‌پدیا از ۱۰ ژانویه یکی از قابلیت‌های Nupedia.com به شمار می‌رفت. به این صورت که نویسندگان عمومی می‌توانستند مقاله‌های خود را در آن وارد کنند تا پس از مرور در نوپدیا قرار گیرد. ولی پس از آنکه هیئت مشورتی کارشناسان نوپدیا مدل تولید آن را رد کرد، از وب‌گاه نوپدیا برداشته شد. بعد از آن ویکی‌پدیا به صورت پروژه‌ای جدا از نوپدیا شروع به کار کرد. سیاست «دیدگاه بی طرفانه» آن در همان ماه‌های اول برنامه‌ریزی شد، اگر چه شبیه به سیاست پیشین «بی طرفی» نوپدیا بود. ویکی‌پدیا سریعاً شرکت‌کنندگانی از نوپدیا، اسلش دات و راهنماهای موتورهای جستجو بدست آورد. در پایان سال اول به تعداد ۲۰٬۰۰۰ مقاله بین ۱۸ زبان خود رسید. تا پایان سال ۲۰۰۲ تعداد زبان‌ها به ۲۶، پایان سال ۲۰۰۳ به ۴۶ و در پایان ۲۰۰۴ به تعداد ۱۶۱ زبان رسید. نوپدیا و ویکی‌پدیا آنقدر کنار هم زیستند تا میزبان (سِرور) نوپدیا از کار افتاد و در سال ۲۰۰۳ متون آن به ویکی‌پدیا انتقال یافت.

ولز و سانگر فکر استفاده از ویکی را به WikiWikiWeb مربوط به Ward Cunningham یا Portland Pattern Repository نسبت می‌دهند. ولز اینگونه بیان می‌دارد که او برای اولین بار در دسامبر ۲۰۰۰ فکر استفاده از ویکی را از جرمی رُزنفیلد که کارمند شرکت بومیس بود و یک ویکی مشابه را به او نشان داده بود شنید. اما این واقعه بعد از آن بود که سانگر خبر وجود چیزی به نام ویکی را از کوویتز که یکی از استفاده‌کنندگان ویکی بود شنید و پیشنهاد ساخت چیزی مثل ویکی برای نوپدیا را به ولز داد. از همین جا بود که تاریخ ویکی شروع شد. پروژه‌ای به نام گنوپدیا تحت همان ایدهٔ مطلب آزاد (و نه تولید ویکی) همراه با نوپدیا شروع به کار کرده بود. این پروژه متعاقباً غیر فعال شد و سازندهٔ آن، ریچارد استالمن که بنیان‌گزار بنیاد نرم‌افزارهای آزاد است، شروع به پشتیبانی از ویکی‌پدیا کرد.

کاربران اسپانیایی در فوریه ۲۰۰۲ از ترس تبلیغات تجاری و نبود کنترل در یک ویکی‌پدیای انگلیسی‌محور از ویکی‌پدیا به روی Encyclopedia Libre رفتند. کمی بعد در همان سال، ولز اعلام کرد که ویکی‌پدیا از این پس هیچ تبلیغی نشان نخواهد داد و وب‌گاه آن را به wikipedia.org انتقال داد. بعضی پروژه‌ها به دلایل ویرایشی خاص به جاهای دیگری نظیر ویکی‌اینفو انتقال داده شده‌اند. در ویکی‌اینفو خبری از «دیدگاه بی‌طرفانه» نیست و این وب‌گاه در طرفداری از چندین مقاله نوشته شده از «دیدگاه طرفدارانه» می‌باشد.

در تاریخ ۲۰ ژوئن ۲۰۰۳ (۳۰ خرداد ۱۳۸۲) بنیاد ویکی‌مدیا از بین ویکی‌پدیا و نوپدیا شکل گرفت. ویکی‌پدیا و پروژه‌های خواهرش تا به حال تحت ادارهٔ این سازمان ناسودبر کار کرده‌اند. اولین پروژه خواهر ویکی‌پدیا در ماه اکتبر ۲۰۰۲، به یاد حملات ۱۱ سپتامبر برای یادآوری حوادث آن روز ساخته شد. ویکی‌واژه که پروژه فرهنگ واژه‌ها بود در دسامبر ۲۰۰۲، ویکی‌گفتاورد که مجموعه‌ای از گفته‌های معروف بود درست یک هفته بعد از افتتاح ویکی‌مدیا و پروژه ویکی‌نسک که مجموعه‌ای از کتاب‌های رایگانی است که با مشارکت همگانی نوشته شده‌اند در ماه بعد به کار افتاد. ویکی‌مدیا پس از آن شروع به تشکیل پروژه‌های جدیدی کرد که در زیر توضیح داده خواهند شد.

در دو سال ابتدایی پیدایش خود روزانه در حدود ۱۰۰ مقاله یا کمتر به آن اضافه می‌شد. این دانشنامه روی وبسایت wikipedia.org با استفاده از نرم‌افزاری به نام «ویکی» که به زبان جزیره هاوایی به معنی «تند» است ساخته شده‌است. ولز بر این باور است که ویکی‌پدیا باید به کیفیت دانشنامه بریتانیکا یا بهتر برسد و چاپ هم بشود. جیمی ولز بنیانگذار ویکی پدیا آن را اینگونه توصیف می‌کندویکی پدیا کوششی برای آفرینش و پخش دانشنامه‌ای با بالاترین کیفیت ممکن برای همه مردم روی زمین و به زبان مادریشان است

ویکی پدیا در میان دانشنامه‌های اینترنتی:  دانشنامه‌های گوناگون دیگری روی اینترنت هستند و یا قبلاً وجود داشته‌اند. در برخی از آنها مانند دانشنامه‌ فلسفه استانفورد و نوپدیا (که دیگر وجود ندارد) سیاست‌های مقاله‌نویسی سنتی و مالکیت مقاله وجود دارند. به طور اتفاقی سایت‌هایی مانند h۲g۲ یا Everything۲ وجود دارند که به مانند راهنماهایی کلی عمل می‌کنند و مقاله‌هایشان توسط همگان نوشته و بازنگری می‌شوند. پروژه‌هایی همچون ویکی‌پدیا، Susning.nu و Enciclopedia Libre همگی ویکی هستند و در همه آنها مقاله‌ها به دست نویسنده‌های بیشماری نوشته می‌شوند و هیچ گونه بازنگری رسمی روی آنها اعمال نمی‌شود. ویکی‌پدیا تبدیل به بزرگ‌ترین نوع دانشنامه ویکی چه از نظر تعداد مقاله‌ها و چه از نظر تعداد واژه‌ها شده‌است. از بین تمامی دانشنامه‌های موجود، ویکی‌پدیا به خاطر داشتن مجوز حق تالیف آزاد گنو متمایز گشته‌است.

ویکی‌پدیا مصرانه می‌خواهد تنها یک دانشنامه باقی بماند. هدف آن تبدیل شدن به مجموعه کاملی از دانش بشری نیست. مجموعه سیاست‌هایی تحت عنوان «ویکی پدیا چه چیزی نیست» وجود دارند که مشخص می‌کنند چه اطلاعاتی نباید در ویکی‌پدیا گنجانده شوند. این سیاست‌ها تا به حال غالباً باعث مشاجره بر سر اضافه کردن، حذف یا اصلاح مطلبی خاص شده‌اند.

نرم افزار و سخت افزار  :ویکی‌پدیا توسط برنامه بازمتن مدیاویکی روی دسته‌ای از میزبانان وب مستقر در فلوریدا اجرا می‌شود. مدیاویکی نسخه سوم این برنامه‌است. در ابتدا ویکی‌پدیا روی UseModWiki که توسط کلیفورد آدامز (نسخه ۱) نوشته شده بود کار می‌کرد. در ابتدا برای پیوندهایش از CamelCase استفاده می‌کرد ولی بعدها امکان استفاده از قلاب (bracket) هم در آن ایجاد شد. ویکی‌پدیا در ماه ژانویه ۲۰۰۲ در نسخه جدید خود استفاده از موتور PHP را به همراه پایگاه داده MySQL آغاز کرد. این نرم افزار که نسخه دوم به حساب می‌آمد توسط ماگنوس مانسک و مخصوص دانشنامهٔ ویکی‌پدیا نوشته شده بود. به خاطر تقاضاهای زیاد به منظور بهبود کیفیت، اصلاحات زیادی روی آن انجام شد. سرانجام این نرم‌افزار توسط لی دانیل کراکر دوباره‌نویسی شد. این نرم‌افزار که نسخه شماره سه محسوب می‌شد در ژوئیه ۲۰۰۲ نوشته شد و مدیاویکی نام‌گذاری گردید. مجوز استفاده از آن تحت گنو است و در تمامی پروژه‌های ویکی‌مدیا از آن استفاده می‌شود.

ویکی‌پدیا روی دسته‌ای از میزبان‌های وب لینوکس در فلوریدا و چهار مکان دیگر میزبانی می‌شود. این وب‌گاه تا سال ۲۰۰۴ تنها روی یک سرور بود تا آنجا که تنظیمات میزبان آن تقسیم به چندین قسمت شد. در ژانویه ۲۰۰۵ ویکی‌پدیا روی ۳۹ سرور مختلف در فلوریدا مشغول به کار بود. پیکربندی آن عبارت است از یک بانک اطلاعاتی بزرگ تحت MySQL، چندین میزبان خادم بانک اطلاعاتی و ۲۱ میزبان وب که با نرم‌افزار آپاچی کار می‌کنند و ۷ تا که تحت میزبان Squid Cache کار می‌کنند.در سپتامبر ۲۰۰۵، گروه میزبان‌های وب ویکی‌پدیا به بیش از ۱۰۰ عدد افزایش یافت و بنابر تقاضای مسئول مرکز داده‌ها، تمامی میزبان‌ها با موفقیت، به ساختمان جدید واقع در مرکز شهر تامپا انتقال داده شدند.

تقاضاهای صفحهٔ وب ابتدا به میزبانان مخزن Squid caching فرستاده می‌شوند. درخواست­هایی که قابلیت انجام شدن در این میزبان‌ها را ندارند به دو میزبان متعادل‌ساز که نرم‌افزار perlbal روی آنها نصب است فرستاده می‌شوند. سپس تقاضاها برای یکی از میزبان‌های وب آپاچی فرستاده می‌شوند تا مورد پردازش قرار گیرند. میزبان‌های وب، صفحات را به شکل لازم پردازش می‌کنند. برای افزایش سرعت، صفحاتی که برای کاربران ناشناس پردازش شده‌اند در یک فایل‌سیستم ذخیره (cache) می‌شوند تا زمانی‌که از درجه اعتبار ساقط شوند. این امر باعث عدم پردازش صفحات معمول شده و در نتیجه در زمان و انرژی صرفه‌جویی می‌شود. ویکی‌مدیا ساخت شبکه‌ای جهانی از میزبانان مخزن در کنار ۳ میزبان مخزن خود در فرانسه را آغاز کرده‌است تا سرعت پاسخگویی را بالاتر ببرد. در حال حاضر یک گروه میزبان جدید در هلند و در کره جنوبی شروع به کار کرده‌اند و پاسخگوی بخش بزرگی از ترافیک ویکی‌پدیا هستند.

ویرایش  تقريبا هر کاربری می‌تواند مقاله‌های ویکی‌پدیا را ویرایش کند و تغییرات خود را سریعاً ببیند. فکر ویرایش مقاله‌ها بر این اساس شکل گرفته که همکاری کاربران با یکدیگر می‌تواند در بهبود کیفیت مقاله‌ها در طول زمان تأثیر به سزایی داشته باشد؛ همانطور که در توسعهٔ نرم‌افزارهای بازمتن داشته‌است. نویسندگان آن نیازی به داشتن مدارک رسمی یا تخصص در زمینهٔ موضوعی که ویرایش می‌کنند ندارند. به آنها اخطار داده می‌شود که ممکن است مقاله‌های آنها توسط هر کس و به هر نحوی که می‌خواهد، بی‌رحمانه مورد ویرایش قرار گیرند و توزیع شوند. مقاله‌های آنها توسط هیچ شخص خاصی یا گروه تحریریه‌ای بازنگری نمی‌شوند. تصمیم‌گیری در مورد مطالب و سیاست‌های ویرایشی ویکی‌پدیا با توافق عام و رأی‌گیری صورت می‌گیرد، اگر چه تصمیم آخر همیشه با جیمی ولز است.

به دلیل باز بودن ویکی‌پدیا «جنگ‌های ویرایشی» (که «جنگ‌های بازنگری» نیز گفته می‌شوند) و مشاجره‌های طولانی غالبا وقتی اتفاق می‌افتند که ویرایشگران با هم به توافق نمی‌رسند. اعضای انجمن‌های ویکی‌پدیا روند ویرایشی آن را یک عمل دسته‌جمعی و نوعی جریان اجتماعی و تکامل تدریجی داروینی می‌دانند. مقاله‌ها همیشه در معرض ویرایش قرار دارند بدینگونه که ویکی‌پدیا هیچگاه مقاله‌ای را تمام شده تلقی نمی‌کند. تخریب، مشکل دائمی ویکی‌پدیا بوده‌است.

سیاست­ها:  ویکی‌پدیا از همهٔ ویرایشگران خود می‌خواهد تا هنگام نوشتن «دیدگاه بی‌طرفانه»ای داشته باشند و پژوهش ابتکاری خود را در ویکی‌پدیا قرار ندهند. نگاه بی‌طرفانه که خود سیاستی «غیر قابل بازگشت» است هدف دانشنامه را اینگونه بر می‌شمرد: «نشان دادن عوامل اختلاف، توصیف آنها به جای وارد شدن در آنها». اگر به این مهم برسیم دیگر ویکی‌پدیا تنها از یک «دیدگاه بی‌طرفانه» بیان نشده‌است بلکه حاوی تمامی نظرات بی‌طرفانه مربوط به یک موضوع خواهد بود. این سیاست بیان می‌دارد که به هر دیدگاهی بسته به اعتبارش باید بها داد. از این سیاست به خاطر داشتن هدفی غیرقابل دسترس که در مورد آثار بی‌اعتبار بی‌مورد است و به دیدگاه‌های «ضد اخلاقی» اجازه ظهور می‌دهد انتقاد شده‌است.

آرا و نظراتی که تا پیش از نوشته شدن در ویکی‌پدیا منتشر نشده باشند، «تحقیق‌های ابتکاری» تلقی شده و اجازه ورود نخواهند داشت. سیاست «تحقیق غیر ابتکاری» اینگونه بیان می‌دارد که آثار این چنینی نمی‌توانند نمایانگر دیدگاهی بی‌طرفانه باشند. پس نظرات یا دیدگاه‌های جدید ویرایشگران نباید در ویکی‌پدیا معرفی شوند.

همکاران ویکی‌پدیا از سیاست‌ها و خط‌مشی‌های متنوع کوچک‌تری نیز پشتیبانی می‌کنند. بر خلاف دیگر ویکی‌های موجود مانند Ward Cunningham's Portland Pattern Repository، ویکی‌پدیا به جای قرار دادن بحث‌های مربوط به تغییرات مقاله‌ها در درون آنها، صفحاتی جداگانه را به نام «بحث» به این کار اختصاص داده‌است. همکاران ویکی‌پدیا گاهی مقاله‌هایی را که احساس می‌کنند مناسب یک دانشنامه نیست، تغییر یا انتقال داده و یا حذف می‌کنند. تعاریف فرهنگ واژه‌ها (dicdefs) یا اصل متن‌ها از اینگونه مقاله‌ها هستند. گاهی ویرایش‌های مختلف ویکی‌پدیا برای خود سبک نوشتاری خاصی ایجاد می‌کنند.

مدیریت و ویرایشگری  :  تمایز رسمی خاصی بین ویرایشگرهای ویکی‌پدیا وجود ندارد و تصمیم‌ها با رأی اکثریت گرفته می‌شوند. در ماه دسامبر ۲۰۰۵، ویکی پدیا حدوداً دارای ۲۷،۰۰۰ کاربر بوده‌است که هر کدام دست کم در روز پنج ویرایش یا اثر از خود به جا گذاشته‌است. بنابر آمارهای ویکی‌مدیا، یک چهارم ترافیک ویکی‌پدیا از سوی کاربرانی است که دارای حساب نیستند و کمتر دست به ویرایش مقاله می‌زنند.

وظایف نگه‌داری به عهده گروه‌های داوطلبی از توسعه‌دهندگان، ناظران، ماموران و مدیران که به صدها نفر می‌رسند است. مدیران بزرگ‌ترین گروه بین آن‌ها هستند که توانایی جلوگیری از ویرایش یک مقاله یا جلوگیری از دسترسی کاربران خاص طبق سیاست‌های جامعه را دارند. کاربران زیادی تا به حال به صورت اضطراری یا دائم از ویرایش مقاله در ویکی‌پدیا منع شده‌اند. ممکن است تخریب یا تخلف از سیاست‌ها، باعث منع اضطراری یک کاربر گردد. در حالی‌که تصمیم اخراج بلندمدت یا همیشگی توسط آقای ولز یا کمیته داوری تخلفات جدی و دامنه‌دار اتخاذ می‌شود.

رئیس پیشین بخش ویرایش ویکی‌پدیا، لری سانگر گفته‌است وجود مجوز GFDL «به عنوان ضمانت آزادی، انگیزه خوبی برای کار در یک دانشنامه آزاد استپروفسور آندریا سیفولیلی در مطالعه ویکی‌پدیا به عنوان یک انجمن، این طور مطرح می‌کند که: «هزینه‌های پایین شرکت در نرم‌افزار ویکی، خود عامل فروگشایی برای توسعه جمعی است و دیدگاه «ساختِ خلاقانه» میزان شرکت‌پذیری را بالا می‌برد». ویکی‌پدیا را از منظر تجربه‌ای اجتماعی در آنارشیسم یا دموکراسی نیز مورد بررسی قرار داده‌اند. بنیانگذار آن اینگونه پاسخ می‌دهد که حتما قرار نیست اینطور باشد اگرچه ممکن است دستاوردش این بوده باشد. در جستجویی که داخل ویکی‌پدیا انجام شد صفحه‌ای پیدا شد که نویسنده آن اینگونه بیان داشته که ارزش این دانشنامه به خاطرآن است که ویکی‌پدیا انجمنی اجتماعی است. به این معنا که می‌توان از نویسندگان خواست تا از کار خود دفاع کرده یا آن را روشن سازند و بحث‌ها سریعا قابل مشاهده‌اند. ویرایش‌های گوناگون ویکی‌پدیا غالبا دارای میزهای مرجعی هستند که اعضای انجمن در آنجا به پرسش‌ها پاسخ می‌دهند.

ویکی پدیاهای فارسی:  ويكی‌پدیاهای موجود به زبان‌های خانوادهٔ زبان‌های ایرانی از این قرارند: فارسی | فارسی تاجیکی | کردی | پشتو | زازاکی | گیلکی | مازندرانی | آسی

مهم ترين چالش هاي ويكي پدياي فارسي را مي توان به ٢ دسته كلي تقسيم كرد:
چالش هاي محيطي: اين دسته از چالش ها به وضعيت كلي اينترنت و خط و زبان فارسي روي اينترنت مربوط مي شود. مهم ترين مشكلاتي كه در اين دسته قرار مي گيرد، عبارت است از: پايين بودن ضريب نفوذ اينترنت و دسترسي نداشتن اكثر فارسي زبانان به اينترنت. خط و زبان فارسي: با وجود اين كه طي چند سال اخير گروه هاي مختلف از جمله شوراي عالي اطلاع رساني در خصوص خط و زبان فارسي در اينترنت فعاليت مي كنند، هنوز خط و زبان استاندارد نشده است.
كمبود محتواي فارسي معتبر: مقدار بسيار اندكي محتواي فارسي روي وب قرار دارد. بخش عمده اي از آن در قالب خود نوشت ها در وبلاگ هاست كه قابل استناد نمي باشد.خطوط كم سرعت: پهناي باند خانگي اينترنت در ايران از سوي دولت به ١٢٨ كيلوبايت محدود شده است و علاوه بر آن عده كمي از كاربران از خطوط ADSL استفاده مي كنند.
نهادينه نشدن كپي رايت: مسئله كپي رايت در ايران هنوز نهادينه نشده است و علاوه بر ضعف قانون، بسياري از ناشران و سايت ها نيز با مقررات آن آشنا نيستند. لذا دسترسي به اطلاعات و به ويژه عكس هاي قابل تكثير بسيار دشوار است.
چالش هاي داخلي: اين دسته از چالش ها به وضعيت ويكي پديا در كل و ويكي پدياي فارسي به طور خاص مربوط مي شود. مهم ترين مشكلات اين دسته عبارت است از:
چالش هاي عمومي ويكي پديا
امكان ويرايش عمومي: هر چند ويژگي عمومي بودن ويكي پديا باعث رشد و گسترش آسان آن مي شود، اما اگر تعداد افراد ناآشنا با قوانين و نيز فرهنگ دانش نامه نويسي زياد باشد، اين امر مي تواند تبديل به تهديد شود. در چنين حالتي كاربران فعال و آشنا با قوانين بخش عمده اي از وقت خود را صرف اصلاح ويرايش هاي كاربران ديگر خواهند كرد.
چالش هاي خاص ويكي پدياي فارسي
نبود رشد در سرعت ايجاد مقالات: طبق بررسي هاي ويكي پدياي انگليسي افزايش مقالات بر اساس يك روند نمايي رخ مي دهد و شتاب و سرعت افزايش مقالات هر ٢ مثبت است. اما بررسي رشد ويكي پدياي فارسي از هزار تا ١٠ هزار و از ١٠ هزار تا ٢٠ هزار نشان مي دهد كه در هر ٢ مورد حدود ١٤ ماه زمان صرف شده، يعني سرعت افزايش مقالات ثابت بوده است.فقدان ساز و كار كارآمد رفع اختلاف: در ويكي پدياي فارسي ساز و كارهاي رفع اختلاف نظير كميته هاي داوري و ميانجيگري و حتي سياست هاي مربوط به رفع اختلاف نظير سياست حل اختلاف و سياست حكميت وجود ندارد.
از هم اكنون شما نيز مي توانيد يكي از نويسندگان دانش نامه اينترنتي ويكي پديا باشيد و اطلاعات پايه درباره دانشگاه، صنعت، كسب و كار و حتي تبليغات تجاري خود را روي ويكي پديا منتشر كنيد. به ياد داشته باشيد گوگل اندك اندك جاي خود را به ويكي پديا مي دهد و هر فردي كه در ويكي پديا جايي نداشته باشد احتمالا در گوگل نيز جايي نخواهد داشت.(1)

ارزیابی­ها  ادعای ویکی‌پدیا مبنی بر دانشنامه بودن یا این طور نشان دادن، همیشه مایهٔ بحث بوده‌است. ویکی‌پدیا را همیشه به خاطر کمبود محسوس اطمینان، فراگیری و قدرت کنترل کننده، مورد انتقاد قرار داده‌اند. بسیاری از کتابداران، دانشگاهیان و نویسندگان دانشنامه‌هایِ رسمی‌تر بر این باورند که ویکی‌پدیا به عنوان یک مرجع کاربردپذیری کمی دارد و یا هرگز ندارد. ویکی‌پدیا دست کم در برخی محیط‌های دیگر از نظر کیفی، مقبولیتی کافی دارد. این دانشنامه برنده یک آزمایش مقایسه‌ای توسط مجله آلمانی سِ تِ c't شده‌است. بیشتر ستایش آن به دلیل مطالب آزاد و اجازه ویرایش توسط همگان است.

اگر درباره موضوعی در اینترنت جستجو می کنید احتمال این که به نام ویکی پدیا بر بخورید زیاد است و این دقیقا به خاطر فراگیر شدن استفاده از ویکی هاست و سهولت استفاده از آن ها دلیل استفاده بسیار بالای کاربران اینترنت از دانشنامه های آنلاین است ... سهولت استفاده از ویکی ها به این دلیل است که هرکس از هرجای جهان می تواند به تمام مطالب این دانشنامه ها دست یابد
ویکی پدیا چیزی جز صفحات متصل به هم مقالات و بحث ها نیستند. این پیوستگی و اتصال مطالب است که ویکی ها را گسترش می دهد. برای مثال در صفحه ویکی پدیای فارسی کلمه اینترنت را جستجو کنید. در داخل متن چندین لینک مشاهده خواهید کرد. روی کلمه رایانه که به صورت یک لینک درآمده کلیک کنید. به بحث رایانه راهنمایی می شوید و به همین ترتیب دوباره با تعدادی لینک داخلی در هر متن روبرو خواهید شد. اگر در بحث رایانه نمی دانید «لابنیتز» کیست، کافی است روی این کلمه لینک کنید و به بحث لایبنیتز راهنمایی شوید.(4)

انتقادات: منتقدین بر این باورند که مجوز ویرایش همگانی، ویکی‌پدیا را دانشنامه‌ای غیر قابل اعتماد ساخته‌است. فیلیپ بردلی در مصاحبه‌ای که با روزنامه گاردین در سال ۲۰۰۴ انجام داد گفت که او هرگز از ویکی‌پدیا استفاده نمی‌کند و «هیچ کتابدار دیگری را نمی‌شناسد که این کار را انجام دهد. مشکل اصلی عدم وجود قدرت کنترل‌کننده در ویکی‌پدیا است. در کتب منتشرشده، ناشر باید تضمین کند که اطلاعات کتابش درست است زیرا امرار معاش او بستگی به آن دارد. اما با وجود چیزی مثل ویکی‌پدیا همه آن بر باد می‌رودتد پاپاس رئیس ویرایشگران دانشنامه بریتانیکا در مصاحبه‌ای با گاردین این طور می‌گوید که: «فرضیهٔ ویکی‌پدیا بر این استوار است که پیشرفت مداوم به کمال می‌انجامد. این فرضیه هیچگاه ثابت نشده‌استدانا بوید درسال ۲۰۰۵ در بحثی پیرامون ویکی‌پدیا به عنوان یک منبع دانشگاهی این طور می‌گوید که «ویکی‌پدیا هیچ‌گاه یک دانشنامه نخواهد شد ولی حتماً در آینده تبدیل به منبع گسترده‌ای از دانش می‌شود که برای اهداف مختلف ارزش زیادی خواهند داشتبا اینحال هنوز هم دانشنامه‌های سنتی حق خود می‌دانند که هیچ مسئولیتی در قبال خطاهای احتمالی به گردن نگیرند.

رابرت مک‌هنری ویرایشگر سابق بریتانیکا در مقاله‌ای تحت عنوان «دانشنامهٔ مورد اعتماد» ویکی‌پدیا را مورد انتقاد قرار داده‌است و می‌نویسد «هر چند که ممکن است مقاله‌ای در ویکی‌پدیا به درجه اعتبار بالایی دست یابد ولی تا ابد در معرض تغییر دخالت‌کنندگان بی‌اطلاع یا کم‌سواد قرار خواهد داشتآرون کرون مقاله تکذیبیه‌ای در رد روش‌های مک‌هنری نوشته و آنها را FUD که نوعی فن تجاری به حساب می‌آید و در زبان انگلیسی مخفف سه واژه به معنای «ترس، عدم اطمینان و شک» می‌باشد اطلاق کرده‌است. رئیس بخش تحریریه سابق، لری سانگر در اواخر سال ۲۰۰۴، از ویکی‌پدیا به دلیل داشتن ماهیت «ضد نخبه» که باعث رد بازنگری رسمی می‌شود و در نتیجه موجب کاهش اعتبار مقاله‌های آن می‌گردد انتقاد کرد.

ویکی‌پدیا را به خاطر فراگیر نبودن مورد اتهام قرار داده‌اند زیرا ماهیت آن داوطلبانه‌است و می‌تواند بازتاب جانبداری‌های جهت‌دار نویسندگانش باشد. دال هویبرگ رئیس بخش تحریریه دانشنامهٔ بریتانیکا این طور بیان می‌دارد که «مردم درباره چیزهایی می‌نویسند که به آنها علاقه دارند در نتیجه بسیاری از موضوعات پوشش داده نمی‌شوند ولی وقایع خبری با تمام جزئیاتشان ذکر می‌شوند. مدخل مربوط به تندباد فرنسس پنج برابر بزرگی مدخل مربوط به هنر چین است و مدخل خیابان کورونیشن دو برابر مدخل مربوط به تونی بلر استلری سانگر رئیس بخش سابق ویرایش نوپدیا در سال ۲۰۰۴ گفت: «هنگامی که به یک مسئله نسبتاً تخصصی می‌رسیم (که خارج از علاقه مردم است) اعتبار مقاله‌ها بسیار غیر قابل اعتماد می‌شود

ویکی‌پدیا به عنوان یک ویکی به خاطر اینکه اجازه می‌دهد مقاله‌هایش ضمن وقایع جاری به روز شوند یا خلق شوند ستایش شده‌است. برای مثال مقالهٔ مربوط به زلزله‌ اقیانوس هند که سریعاً بعد از وقوع آن در ویکی‌پدیای انگلیسی نوشته شد به سرعت توسط بعضی از مطبوعات چاپ شد. ویرایشگران ویکی‌پدیا بر این باورند که محدودهٔ موضوعی این دانشنامه می‌تواند بسیار وسیع­تر از بقیه دانشنامه‌ها باشد.

از این گذشته این نکته نیز باید ذکر شود که در ماه مه سال ۲۰۰۵ (خرداد ۱۳۸۴) مثال هویبرگ صحت خود را از دست داد: مقالهٔ مربوط به هنر چین تقریباً سه برابر مقالهٔ مربوط به تندباد فرنسس شد و مقاله مربوط به تونی بلر در حدود ٪۵۰ بزرگ‌تر از مقالهٔ خیابان کورونیشن گردید. این نکته کاملاً روشن است که مقاله‌هایی که در پرسش مطرح شده بودند تنها به عنوان مثال‌هایی برای گرایش متمایل نویسندگان آورده شده بودند؛ اگر چه می‌توان از این مثال‌ها برای نشان دادن روند رو به تعادل منطقی ویکی‌پدیا استفاده کرد.

مجله آلمانی رایانه‌ای c't در اکتبر ۲۰۰۴ (مهر ۱۳۸۳) مقایسه‌ای بین دانشنامه‌های براکهاوس پرمیوم، مایکروسافت انکارتا و ویکی‌پدیا انجام داد. کارشناسان ۶۶ مقاله از رشته‌های گوناگون را ارزیابی کردند. امتیازات نهایی از این قرار بودند، ویکی‌پدیا ۶/۳ از ۵ (-B)، براکهاوس پرمیوم ۳/۳ و مایکروسافت انکارتا ۱/۳. اِمیگ و هِرینگ پروفسورهای دانشگاه ایندیانا در تحلیلی پیرامون دانشنامه‌ها اینطور می‌نویسند که «ویکی‌پدیا در قلمروهایی که توانایی بیشتری دارد، همچون فناوری و وقایع جاری، اطلاعات سنتی را به روز می‌کند

يكي از مشكلات اصلي ويكي پديا، تبديل شدن آن به محلي براي تبليغ شخصي افراد، گروه­ها، سازمان­ها و وب‌سايت­هاي گمنام و ناآشنا به دليل بالا بودن ميزان بازديدكننده و محبوبيت رسمي اين سايت مرجع بزرگ محسوب مي‌شود كه تقريباً در همه‌ي زبانهاي ويكي‌پديا نيز چنين مشكلي وجود دارد.

ويكي‌پديا با وجود مخالفان شديد و بسيار زيادي كه دارد، اما در بسياري موارد نيز به شكلي قوي به عنوان يك مرجع مورد اعتماد، استفاده و رجوع شده است. مجله‌ي كامپيوتري آلماني C,t در اكتبر 2004 همزمان با مهرماه 83، مقايسه‌يي بين دايره‌المعارف BrackHouse Premium، Microsoft Encarta و Wikipedia انجام داد و بعد از مقايسه‌ي مقالات متعدد توسط كارشناساني كه 66 نقد و بررسي از منابع گوناگون را مطالعه كرده بودند، به هر يك از دانشنامه‌ها نمره‌يي از سقف 5 اختصاص داد كه سهم ويكي‌پديا از اين ميان، 6/3 نمره، براكهاوس 3/3 و اينكارتا 1/3 نمره بوده است.

ميگ و هرينگ هم كه دو نفر از استادان دانشگاه اينديانا پليس آمريكا هستند، در تحليلي راجع به دانشنامه‌هاي مهم جهان، ويكي پديا را اينطور تحليل مي‌كنند: "ويكي‌پديا در قلمروهايي كه توانايي بيشتري دارد، همچون فناوري و وقايع جاري، منابع اطلاعاتي سنتي را بهبود مي‌بخشد.(7)

قیاس خوبی که می‌توان در مورد نقاط قدرت و ضعف ویکی‌پدیا انجام داد در مقایسه استانداردهای دادگاه و مدارک کارآگاهی است. این حقیقت که هر کس می‌تواند ویکی‌پدیا را ویرایش کند این ادعا را که می‌شود تا حد مدارک دادگاه به آن اعتماد کرد مشکل می‌سازد. با این‌حال باز بودن آن به سوی خیل وسیع ویرایشگران این اجازه را به ویکی‌پدیا می‌دهد تا به وسعت و عمق خلاقیت و ارتباطاتی که باعث ایده‌آل شدن آموختن و جستجوی آراء می‌شوند برسد. این روند بسیار شبیه به روشی است که در آن استفادهٔ بلندنظرانه‌تر از مدارک کارآگاهی می‌تواند باعث رسیدن به سرنخ‌های مهم و مدارک بیشتر بشود. این روند می‌توانست توسط استانداردهای سختگیرانهٔ دادگاهی در نطفه خفه شود.

ویرایش دسته جمعی  : روند ویرایشی ویکی‌پدیا اینطور فرض می‌کند که قرار دادن مقالات در معرض ویرایش همگانی باعث صحت مطالب می‌شود. سانگر پیش از این با اشاره به قانون لینوس در مورد توسعه بازمتن گفته بودبا داشتن چشم‌های زیاد، خطاهای کمتری رخ خواهند دادجوی ایتو یکی از شخصیتهای برجستهٔ فناوری در مورد صحت مطالب ویکی‌پدیا این‌طور می‌نویسد که «هر چند این مسئله کمی بستگی به نوع رشته دارد، پرسش این است که آیا مطلبی که از یک منبع اطلاعاتی دقیق به دست می‌آید درست‌تر است یا مطلبی که توسط صدها هزار نفر (با امکان ویرایش) دیده شده و هنوز باقی ماندهدر آزمایش غیر رسمی که روی توانایی ویکی‌پدیا در کشف اطلاعات غیرصحیح انجام شد، نویسنده این طور بیان می‌دارد که این جریان «مکانیسمی حقیقت یاب نیست بلکه بیشتر شبیه مکانیسم رای‌گیری است، در نتیجه ممکن است مطلبی که اشتباه به «نظر» نرسد صحیح تلقی شود

ویکی‌پدیا دارای انجمنی از کاربران است که هر چند نسبتاً کم هستند ولی بسیار فعال هستند. اِمیگ و هِرینگ می‌گویند «هنگامی که گروه اندکی از کاربران در یک سیستم باز ویرایشی به صورت یک کنسرت و همراه با هنجارهای توافقی کار می‌کنند، می‌توانند بر مطالب تولیدشده در سیستم، تنوع حذف مطالب، مشاجرات، تناقضات و سازگاری نظر شرکت کنندگان کنترل کاملی داشته باشندویرایشگران ویکی‌اینفو که ویکی‌پدیا روی سایت آنها fork شده‌است از این که بعضی افراد کاربران جدید را ناعادلانه «جن» یا «کاربران مشکل ساز» لقب می‌دهند و آنها را از ویرایش و نوشتار منع می‌کنند انتقاد می‌کنند. انجمن ویکی‌پدیا به دلیل محول کردن ویرایش مقاله‌ها به کاربرانی که مشکلات آن مقاله‌ها را مطرح ساخته‌اند مورد انتقاد واقع شده‌است.

بسیاری از مشارکت‌جویان می‌گویند که ویرایش ویکی‌پدیا به دلیل وجود کشمکش‌ها، کار بسیار سختی است. کاربرانی هستند که با داشتن وقت زیاد و عقاید خاص، رأی خود را پیش می‌رانند زیرا هیچ کس وقت و نیروی مقابله با تعصب آن‌ها را ندارد.

ارجاع به ویکی پدیا: و یکی‌پدیا تا به حال توسط رسانه‌ها، مراکز علمی و دیگر منابع به عنوان مرجع یا ضمیمه، مورد استفاده قرار گرفته‌است. سازمان‌های خبری مقاله‌های ویکی‌پدیا را به عنوان منبع نام برده‌اند و یا در گوشهٔ صفحهٔ وب خود، برای کسب اطلاعات بیشتر، ارجاعی به آن گذاشته‌اند. بعضی از آنها این کار را به طور مرتب انجام می‌دهند. بنابر فهرستی که توسط ویرایشگران ویکی‌پدیا تهیه شده‌است، مقاله‌های ویکی‌پدیا بیشتر از همه جا در رسانه‌های خبری ذکر شده‌اند. در رده‌های پایینتر، تحقیقات علمی، کتاب‌ها، همایش‌ها و دادگاه‌ها قرار دارند. ارجاع‌های زیادی به مقاله‌های ویکی‌پدیا در بخش «دیدگاه‌های بهتر» روزنامهٔ علم (Science Journal) قرار گرفته‌است. اولین ارجاع این روزنامه، پیوندی به مقالهٔ ویکی‌پدیا تحت عنوان «A White Collar Protein Senses Blue Light» (لیدن، ۲۰۰۲) بود. پس از آن مقاله‌های زیادی به پیوندهای مشابه ارجاع داده‌اند.

جوایز:ویکی‌پدیا در ماه می ۲۰۰۴ (خرداد ۸۳) دو جایزه مهم را از آن خود کرد. نخستین جایزه Golden Nica برای Digital Communities بود که توسط Prix Ars Electronica اعطا شد. این جایزه به همراه ۱۰٬۰۰۰ یورو و دعوت از ویکی‌پدیا به جشنوارهٔ سال بعد PAE Cyberarts اتریش بود. دومی جایزه Judges' Webby برای بخش «انجمن» بود. همچنین ویکی‌پدیا نامزد جایزه «بهترین کوشش» از سوی Webby شد.

در سپتامبر ۲۰۰۴(شهریور۸۳) ویکی‌پدیای ژاپنی موفق به دریافت جایزه ساخت وب (Web Creation) از سوی انجمن تبلیغ‌کنندگان ژاپن شد. این جایزه معمولاً به افرادی اعطا می‌شود که سهم بزرگی در پیشبرد وب به زبان ژاپنی دارند و این بار جایزه به شرکت کنندگان دائم ویکی‌پدیای ژاپنی داده شد.

در سال ۲۰۰۶ گزارش تحقیقی مولتی‌اسکوپ نشان داد که ویکی‌پدیای هلندی با امتیاز ۸/۱ پس از گوگل و جی‌میل محبوبترین وب‌گاه اینترنتی به زبان هلندی بوده‌است.همچنین در همین سال ویکی‌پدیای روسی برندهٔ جایزهٔ رانِت (روسی: Премия Рунета) در بخش «دانش و آموزش» شد. این جایزه از طرف دولت اعطا می‌شود.

پروژه‌های خواهر :  ویکی‌پدیا دارای چندین پروژه متن-آزاد می‌باشد که وظایف غیر دانشنامه‌ای را انجام می‌دهند. بزرگ‌ترین آنها ویکی‌واژه نام دارد که پروژه فرهنگ واژه و اصطلاحات آزاد است. بقیه آنها عبارت‌اند از ویکی‌نسک پروژه کتاب‌های متنی آزاد، ویکی‌گفتاورد دانشنامه آزاد نقل قول‌ها، ویکی‌نبشته مخزن چندزبانه متون منبع آزاد، ویکی انبار انبار پرونده‌های چندرسانه‌ای عمومی و ویکی‌گزارش مرجع خبری با محتوای آزاد(6)

برای اولین بار در دنیا، نسخه چاپی دایرة المعارف ویکی پدیا در ماه دسامبر به بازار می‌آید. براساس این گزارش شرکت چاپ و نشر"برتلسمن" چهارشنبه 23 آوریل اعلام کرد ، قصد دارد اولین نسخه چاپی دایره المعارف ویکی پدیا را دسامبر2008 به بازار عرضه کند. به گزارش برنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، شرکت "برتلسمن" همچنین گفت: این دایره المعارف چاپی ، برگرفته از ویکی پدیای اینترنتی بوده و شامل 50000 عبارت آلمانی می‌باشد.

نسخه زبان آلمانی و انگلیسی ویکی‌پدیا به‌وسیله دیسک‌های فشرده CD پخش شده و نسخه‌های دیگر آن روی وب‌گاه‌های دیگر به صورت Fork یا آینه قرار داده شده‌اند. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی مدیا چندین پروژه مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه ، ویکی‌نسک ، ویکی‌گفتاورد و ویکی‌گزارش را پدید آوردند(5)

بر اين اساس، پر بيننده‌ترين صفحات ويكي‌پديا به ترتيب صفحه اصلي سايت ( Main     (pageصفحه معرفي ويكي پديا و صفحه معرفي ايالات متحده مي‌باشد.
از نكات قابل توجه درليست ۱۰۰صفحه پر بيننده سايت ويكي‌پديا، نام كشور ايران به عنوان دومين كشور در اين ليست مي‌باشد و بعد از ايران نيز كشور آلمان در رتبه سوم كشورها در اين ليست قرار دارد.بيشترين صفحات پر بيننده در ويكي‌پديا مربوط به شخصيت‌ها و كاراكترهاي فيلم‌هاي سينمايي، كارتوني، بازي‌هاي رايانه‌اي، مدل­ها،معرفي سياره‌ها، وقايع مهم جهان و شهرهاست.
پر بيننده‌ترين صفحات سايت ويكي‌پديا به زبان انگليسي است چراكه بيشترين مقاله‌هاي موجود دراين دايره المعارف ( بيش از يك ميليون ) به‌زبان انگليسي است .(3)

 
منابع و ماخذ:
 

 

  1. آبیلی، محمد(1386)." ویکی پدیا از نگاه دیگر...:"، بر گرفته شده از سایتhttp://lisiran.blogfa.com:
  2. "از کنترل ویکی پدیا تا دستاورد های آینده"، گرفته شده از سایتhttp://www.aftab.ir/news:
  3. "پر بيننده‌ترين صفحات ويكي پديا معرفي شد"، برگرفته از سایتhttp://www.iranitpress.com:
  4. عسگری، رشید. " چطور ویکی ها کار می کنند؟"، بر گرفته از سایتhttp://www.bazyab.ir/index:
  5. "نسخه چاپی ویکی پدیا"، برگرفته از سایتhttp://www.ketabnews.com:
  6. "ویکی پدیا"، برگرفته از سایت:http://fa.wikipedia.org
  7. "ويكي پديا، جولانگاه محتوا سازان دراينترنت"، برگرفته از سایت:http://codebaz.com
  8. Fernanda B. Viégas. Martin Wattenberg. Kushal Dave(2004)." Studying cooperation and conflict between authors with history flow visualizations" Retrived , Aguest, 26, 2008, from http://alumni.media.mit.edu
  9. Rosenzweig, Roy (2006)."can histroy be open source? Wikipedia and the future of the past". The Journal of American History, 93: 146-117.
  10. Wikipedia. (2008). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved , Aguest, 26, 2008, from http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia&oldid=129105201
[1] دانشجو کارشناسی ارشدکتابداری و اطلاع رسانی
 


هرگونه برداشت با ذکر مأخذ مجاز است. نظرات نویسندگان لزوما" نظر شیرازه نیست.