صفحه اصلي     |     شماره جاري |
 جستجو
شیرازه : نشريه الكترونيكي علوم كتابداري،آرشیو و  اطلاع رساني سال اول - شماره ی ششم / مهر و آبان 1387
"شیرازه" غریبه ای است آشنا!

 

صدف نيستاني، فاطمه نامي نيا[1]

 
 

یک سال از انتشار مجله الکترونیکی شیرازه می گذرد. انتشار مجله اي به صورت الکترونیکی، آن هم در اوج بحث داغ و به روز دولت الکترونیکی و کتابخانه های دیجیتالی، یک نشانه مثبت است. یک حرکت به سمت جلو و همگام شدن با ابزار دنیای پیشرفت و ترقی به شمار مي آيد. اما از حواشی این اتفاق بزرگ چه خبر؟ از جامعه استفاده کننده؟ تصميم گرفتيم با تهيه گزارشي درباره شيرازه ديدگاه دانشجويان را درباره اين نشريه الكترونيكي جويا شويم.

 به همين دليل سئوال هايمان را با دانشجويان كارشناسي و كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه هاي مختلف در ميان گذاشتيم. هنگام برداشتن اولين قدم ها براي تهيه اين گزارش به نظرمان خيلي پيش و پا افتاده مي آمد كه از دانشجويان بپرسيم كه آيا شيرازه را مي شناسند يا خير؟! با خود فكر مي كرديم كه شيرازه را همه مي شناسند آن هم بعد از يك سال و آن هم در محيط الكترونيك كه اين روزها كتابدارهاي جوان خود را به گونه اي جدايي ناشدني از آن مي دانند. به همين خاطر ترجيح داديم يك راست برويم سر اصل مطلب و از دانشجويان دانشگاه هاي مختلف تهران، پيام نور، آزاد، شهيد بهشتي و ... بپرسيم كه نظرشان درباره شيرازه چيست؟ وقتي از چند نفر اين سئوال را پرسيديم و در پاسخ شنيديم كه مي گويند شيرازه چيست؟ كم كم متوجه شديم كه بايد اول به آنها درباره خود شيرازه توضيح دهيم و بعد هم آدرس الكترونيكي نشريه را به آنها بدهيم و بعد هم اين پاسخ را بشنويم كه من نمي دانستم چنين نشريه اي وجود دارد و چه خوب شد كه گفتيد. بايد حتما بروم و ببينم و ما با كمال تعجب از خود مي پرسيديم نكند ما انسان هاي خيلي مطلع و روز آمدي هستيم و خودمان خبر نداريم و راستش هر چه پيش تر رفتيم از دانشجويان نااميدتر شديم و به خودمان غره تر!!! به اين ترتيب پرسش از تقريبا 30 دانشجوي كارشناسي كتابداري دانشگاه هاي مخلتف درباره شيرازه در همان سئوال اول متوقف شد. با خودانديشيديم كه شايد جامعه را خيلي خيلي تصادفي انتخاب كرده ايم. به همين خاطر تصميم گرفتيم به سراغ چهره های آشناتر در ميان دانشجويان يعني کسانی که اکثراٌ در همایش های ماهانه انجمن شرکت دارند یا حتی خودشان را عضو فعال رشته می دانند، برويم. اگرچه باز هم با همان نگاه های پرسشگر برخورد کردیم، اما هنوز امیدی بود. کسانی بودند که به خاطر اطلاع رسانی خوب گروه بحث کتابداری و وبلاگ ها با این نشریه آشنا بودند و از آن استفاده می کنند. بخش های مختلف آن را می شناختند وحتی آن را دنبال هم می کنند.

آناهیتا باواخانی از دانشجویان کارشناسی ارشد است که این روزها در حال انجام پایان نامه خود است. او را شیرازه را معمولا نگاه می­کند و مي­گوید:

 "اول از همه،باید  یک خسته نباشیدگفت به دست اندرکاران شیرازه بابت تلاش مستمری که در طول یک سال گذشته برای تهیه این نشریه الکترونیکی داشته اند"  و سپس ادامه می­دهد که : "به عقیده من "شیرازه" به عنوان یک نشریه الکترونیکی در حوزه علوم کتابداری، آرشیو و اطلاع رسانی، در مجموع عملکرد موفقی داشته و تا جایی که اطلاع دارم، کم نیستند دوستانی که با علاقه مطالب این نشریه را دنبال می کنند.

از میان مطالبی که در "شیرازه" ارائه می شود، اینجانب مطلب ستون "یادداشت" که توسط سردبیر محترم نشریه نگاشته می شود و نیز ستون "گفتگو" را از قسمت های مفید و وزین نشریه می دانم که مطالب خواندنی ارائه می دهند."

 آناهیتا باواخانی درباره ی بخش های دیگر شیرازه می­گوید: " سایر مطالبی که بصورت "گزارش"، "نقد و معرفی" و "خبر" ارائه می شوند نیز از آنجا که نظرات اساتید بزرگوار و همچنین دانشجویان را شامل می شوند و مطالب متنوعی را در حوزه های گوناگون ارائه می دهند، هر یک علاقه مندان خاص خود را دارند."

از نظر این دانشجوی کارشناسی ارشد انتقاد وارد به شیرازه نیز به قرار زیر است: "آنچه که بعنوان یک انتقاد بر "شیرازه" وارد است، کمرنگ بودن سطح علمی این نشریه می باشد. آنچه بیش از هرچیز باعث شده که چنین دیدی پیدا کنم، مطالب ستون "مقالات" آن می باشد. به نظر می آید مقالاتی که ارائه می شوند ( البته نه همه مقالات)، از لحاظ عمق مطالب، تکراری نبودن مطالب و بعضا موضوعات آنها مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرند و انتخاب آنها برای درج در نشریه بدون دقت و توجه به ملاک های کیفی انجام می شود."

باواخانی در پایان حرف هایش حذف بخش طنز را پیشنهاد می­دهد و معتقد است وجود این بخش تا حد زیادی رنگ و بوی فضای علمی را از "شیرازه" می­گیرد.

او در پایان اظهار امیدواری می­کند که نشریه خوب "شیرازه" با کیفیتی بیش از پیش، همچنان به اطلاع رسانی خود در فضای مجازی ادامه بدهد.

رشا اطلسي، دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني پزشكي دانشگاه علوم پزشكي ايران، مي گويد: "درباره شيرازه زياد شنيده ام اما راستش خودم زياد از مطالب آن استفاده نكرده ام. از دوستانم شنيده ام كه مطالب خوب زيادي در موضوع هاي مختلف در اين نشريه الكترونيكي وجود دارد .

رضا بصيريان، كه تا چند روز قبل دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران محسوب مي شد و با دفاع پايان نامه خود به جرگه فارغ التحصيلان پيوسته است، درباره شيرازه مي گويد: " من فقط شماره اول نشريه الكترونيكي نشريه شيرازه را مطالعه كرده ام و به نظرم بسيار خوب آمد و مطالبش بسيار برايم جذاب بود. بعد از آن نه به اين خاطر كه علاقه اي نداشته باشم، بلكه به اين دليل كه از انتشار شماره هاي بعدي بي اطلاع بودم، نتوانستم شماره هاي بعدي را مطالعه كنم. خبر انتشار اولين نشريه الكترونيكي شيرازه را در گروه بحث ديده بودم. شايد علت پيگيري نكردن شماره هاي بعدي به خاطر تمركز بر پايان نامه ام بود كه باعث شد از ساير حوزه ها فاصله بگيرم. در همان شماره اول به نظرم مصاحبه ها بسيار جذاب بود و باعث مي شد دانشجويان بتوانند درباره اساتيد و كتابداران سرشناس بيشتر بدانند. مقاله هايي هم كه منتشر شده بود به نظرم جالب و به روز بود. فرمت الكترونيك مجله به نظرم خيلي خوب است و امكان دسترسي به نشريه را به طور هم زمان در سراسر دنيا فراهم مي كند اما بايد درنظر داشت كه دسترسي به اينترنت در ايران با مشكلات خاص خود مواجه است و از طرفي بيشتر دانشجويان و كتابداران جوان با فرمت الكترونيك كار مي كنند و كتابداران قديمي و مديران كتابخانه ها هنوز چندان به فرمت الكترونيك روي خوش نشان نمي دهند. به نظر من اگر شيرازه مي خواهد به درد دل دانشجويان گوش كند بايد به دغدغه هاي آنها در مورد نام رشته توجه كند. به نظر من نام رشته نشان دهنده كاري كه انجام مي دهيم نيست".

امير مهدي عنبري، كارشناس سابق شركت پارس آذرخش و دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات، شيرازه را يك مجله اينترنتي تلقي مي كند و مي گويد: "ميزان آشنايي من با اين مجله بسيار مختصر است و تاكنون استفاده بخصوصي از اين مجله نكرده ام و مطالب را دنبال نمي كنم". او درباره موضوع هايي كه ترجيح مي دهد در شيرازه مطرح شود، مي گويد: "متاسفانه بين كتابداري و اطلاع رساني ما و دنيا فاصله بسياري وجود دارد و مثل ساير مسائل به نظر مي رسد كه نياز بيشتري به مطالب روز كتابداري دنيا داريم. به نظر من ما در ايران بيش از حد درگير مسائل حاشيه هستيم". از او درباره بخش هايي كه بايد به شيرازه اضافه شود، مي پرسيم و او ترجيح مي دهد كه به دليل اينكه شناخت كاملي نسبت به مطالب اين مجله ندارد، پاسخي ندهد و اميدوار است كه بتواند در اولين فرصت مجله را ببيند و نظر خود را در اين زمينه ارائه كند.

ابوذر رمضاني، دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال، شيرازه را از انتشار اولين شماره آن تا كنون دنبال كرده است. او اطلاع رساني خوبي كه در گروه بحث در اين باره صورت مي گيرد را رضايت بخش مي داند و بيشتر گفتگو ها و مصاحبه هاي شيرازه را دنبال مي كند. او مي گويد: "موضوعي را بر موضوع ديگر ترجيح نمي دهم و مطالبي كه به نظرم جالب است را مطالعه مي كنم و فکر می­کنم نظرخواهی هایی که در مورد موضوعات خاص از دانشجویان و صاحب نظران صورت می گیرد جذاب تر است. مشكلي كه وجود دارد اين است كه به خاطر هزینه بالا اتصال به اینترنت و کیفیت پایین خدمات اینترنت در شهرستان مان معمولاً خیلی سریع و کلی در وب سایت شیرازه کنکاش کرده ام و به همين دليل سعی مي كنم عناوین مورد نظرم را ذخيره كنم و آفلاین مطالعه کنم". رمضاني ترجيح مي دهد كه اگر قسمتي به دانشجويان در شيرازه اختصاص داده مي شود، به ارائه تجربيات كاري دانشجويان ارائه تجربیات کاری دانشجویان در حین تحصیل و کار آموزی پرداخته شود. او معتقد است اگر شيرازه حالت خبرنامه اي بودنش را حفظ كند و به درج اخبار مناسب و پرمحتوا ادامه دهد، روند مناسبي را دنبال كرده است. همچنين پشتيباني آن از طرف وب سايت كتابخانه ملي را نقطه مثبتي مي داند و مي گويد اين امر باعث مي شود كه مخاطبان گسترده تري براي شيرازه وجود داشته باشد. رمضاني در پيشنهادهاي خود درباره شيرازه مي گويد: " به نظر من شيرازه بايد برخی از معیارهای نشریات  الکترونیکی را که DOJE در نظر گرفته را رعایت كند و برای نمونه، نمایه عنوان و نویسنده و موضوع براي شيرازه تهیه شود". به نظر او اگر شيرازه بتواند در فرهنگ مطالعه كتابداران تاثير بگذارد، رسالت خويش را انجام داده است. رمضاني در پايان صحبت هايش مي گويد: " در اروپا این سخن معروف است که "ما وقت کم داریم و باید خوب کار کنیم تا خوب زندگی کنیم" به نظرم "شیرازه" بستر خوبی دارد تا این طرز فکر در بین مان ایجاد نماید".

سحر عباسي، دانشجوي كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه آزاد واحد علوم تحقيقات، شيرازه را به خوبي مي شناسد و تقريبا تمام شماره هاي آن را مطالعه مي كند. او گفتگو ها و يادداشت هاي شيرازه را دنبال مي كند و بيان دغدغه هاي دانشجويان و اساتيد را در شيرازه جذاب مي داند. او امكان قرار دادن فروم براي بحث درباره موضوع هاي داغ رشته و امكان تعامل از طريق كامنت (درج نظر) را پيشنهاد مي كند و مي گويد در شماره هاي اول شيرازه اين امكان وجود داشت و باعث مي شد كه خوانندگان بتوانند آزادانه به بيان نظر خود درباره مطالب بپردازند. به نظر او پيشبرد و كيفيت مطالب به اين ترتيب بيشتر خواهد شد. عباسي بخش يادداشت ها را نكته مثبتي براي شيرازه تلقي مي كند و مي گويد در اين بخش امكان بيان آزادانه نظر و تجربه هاي كتابداران فراهم شده است. او عدم داوري مقاله هاي شيرازه را از نقاط ضعف اين نشريه الكترونيكي معرفي مي كند و داشتن خدماتي چون RSS و Alert را براي اطلاع از شماره هاي جديد شيرازه را ضروري مي داند. از او درباره قرار دادن بخشي به دانشجويان در شيرازه مي پرسيم و او مي گويد ترجيح مي دهم كه دانشجويان به بيان مشكلات خود درباره رشته، امكانات موجود دردانشگاه و جو دانشگاه هايشان و اساتيدشان صحبت كنند و نكات مثبت و منفي موجود در جامعه كتابداري را بيان كنند. او در پايان صحبت هايش مي گويد با توجه به اينكه شيرازه را مي توان به عنوان اولين نشريه الكترونيكي كتابداري ايران برشمرد و با توجه به اينكه نوپا است و بيش از يك سال از آغاز به كار آن نگذشته است، مسلما در كنار موفقيت هايش، نقطه ضعف هايي هم داشته است ولي با اين حال اميدوارم همچنان پابرجا به فعاليت خود ادامه دهد و در گسترش و بهبود خود گام هاي استوارتري بردارد.

 

یک سال از انتشار شيرازه می گذرد اما  اين نشريه الكترونيكي هنوز تقریباٌ برای خیلی ها ناشناخته باقی مانده است. نمی دانیم این ناشناختگی را به پای چه می توان گذاشت؟! آيا در مجامع کتابداری از آن سخني به ميان نمي آيد ؟ یا دانشجوهای این رشته همت و اشتياقي ندارند؟ یا.....؟؟آخر مگر مي شود دانشجوي كتابداري باشي و شيرازه را نشناسي؟!! شاید بهتر باشد که بگوییم " شیرازه" غریبه ای ست آشنا! غریب برای آنکه نمی خواند و نمی داند و آشنا برای آنکه می داند یک نشریه کتابدارانه مثل شیرازه یعنی فرصتی برای گفتن و شنیدن از هر چه دل تنگ ما می خواهد.

[1] اعضاي كميته پژوهش ادكا


هرگونه برداشت با ذکر مأخذ مجاز است. نظرات نویسندگان لزوما" نظر شیرازه نیست.