صفحه اصلي     |     شماره جاري |
 جستجو
شیرازه : نشريه الكترونيكي علوم كتابداري،آرشیو و  اطلاع رساني سال اول - شماره ی ششم / مهر و آبان 1387
هيچ رشته اي به جز رشته ما مدعي اطلاعات نيست

 

دکتر عباس حري

 

" بايد ديد كه رسالت رشته كتابداري و علم اطلاعات چيست؟ هيچ رشته اي به جز رشته ما مدعي اطلاعات نيست و ما هرگاه كه چيزي را در حوزه خودمان مطالعه مي كنيم كه ممكن است مورد اشتراك با رشته هاي ديگر باشد، بايد ببينيم كه رويكرد ما نسبت به قضيه چگونه است. "

دكتر  عباس حري دردومین سخنراني علمی انجمن علمی کتابداری و اطلاع رساني دانشگاه آزاد اسلامی همدان با عنوان " نگاهي به اطلاع شناسي" كه صبح روز پنج شنبه چهاردهم آذر ماه از ساعت 9:30 تا 11:30 در سالن اجتماعات فارابي دانشكده علوم پايه برگزار شد، ضمن ایراد سخنان فوق گفت:

" من معتقدم كه وظيفه رشته ما اين است كه چراغي روشن كند.  درونمایه و جوهره رشته ما  اطلاعات است و ما بايد به همگان بشناسانيم كه اطلاعات چيزي است كه همه نگاه ها را در برمي گيرد"

وی که از پایه گذاران مفهوم اطلاع شناسی ست در ادامه  ضمن بیان تاریخچه کوتاهی از مفهوم اطلاعات در قرن بيستم، نظريه هاي مختلف اين حوزه را مطرح كرد و با اشاره به نظريه ی كوانتوم در فیزیک به بحث درباره موج و ذره پرداخت  و  گفت:  " همه چيزهايي كه در اطراف ما در هستي وجود دارد، موح هستند و اگر ما چيزي را مي شنويم، مي بينيم يا قادر به درك آن هستيم، براي آن است كه در لحظه موج را متوقف مي كنيم. در عالم موج چيزي قادر به درك، شناخت و اندازه گيري نيست و براي آنكه آن را اندازه بگيريم بايد آن را متوقف كنيم و زماني كه ما ذره اي را متوقف كرده ايم، ذرات ديگر در موج حركت مي كنند. بنابراين اصلا نمي توانيم ادعا كنيم كه چيزي را دريافته ايم، شناخته ايم يا اندازه گرفته ايم. به همين ترتيب دراطلاعات كوانتومي، اطلاعات به صورت يك موج در همه جا وجود دارد. اما زماني مي توان آن را درك كرد كه از حاالت موج به حالت ذره در مي آيد"

وی در ادامه افزود:  "اطلاعات ذاتا و ماهيتا يك است و آنچه كه در ژن، سنگ، كتاب و ذهن وجود دارد همه يكي است و فقط نوع رسانه اي كه آن را منتقل مي كند، متفاوت است. بنابراين ممكن است محملي كه اطلاعات بر آن سوار مي شود، تغيير كند اما اطلاعات همواره وجود دارد".

دكترعباس حري همچنین تاکیدكرد : "نبايد به اطلاعات نوع و صفت بدهيم و مثلا بگوييم اطلاعات آموزشي يا اطلاعات علمي. بلكه نوع نگاه و رويكردي كه افراد به اطلاعات دارند، باعث اين تفاوت مي شود"

وی همچنین  با ارائه مثال هايي در زمينه كاربرد نظريه هاي اطلاع شناسي در حوزه كتابداري و اطلاع رساني به فرايند نمايه سازي اشاره كرد و گفت: " زماني كه به مقاله ها كليد واژه مي دهيم، طبق قانون احتمال و نظريه رياضي شانون هرچه كليدواژه بيشتري براي يك مدرك در نظر بگيريم، امكان دسترسي به مدرك افزايش مي يابد. بنابراين هرچه كليدواژه بيشتر باشد، احتمال دريافت نيز بيشتر مي شود.همچنين زماني كه در باب تعداد بازيابي ها و عدم بازيابي هاي يك پايگاه اطلاعاتي توسط كاربران تحقيق مي كنيم و از فرمول جامعيت و مانعيت استفاده مي كنيم، در حقيقت نظريه معناشناسي را به كار گرفته ايم زيرا از دريافت كننده نظر مي خواهيم كه آيا آنچه كه منتقل كرده ايم، به او به عنوان مخاطب يا گروه يا نقطه تماس برخورد كرده است يا خير. تمام مطالعات حوزه جامعه و كاربر در عرصه معناشناسي قرار مي گيرد. دربسياري از مواقع ما بدون آنكه بدانيم از اين نظريه ها استفاده مي كنيم".

دكتر عباس حري در پایان  با اشاره به سخن امام صادق (ع) مبنی بر آنکه چنانچه قومي سئوال نداشته باشد، مجكوم به هلاك است  گفت: " سئوال كردن به اين معنا است كه درباب مسائل بيانديشد. .توصیه ام این است که در آنچه که انجام می دهیم دقت کنیم و فقط با این عنوان که کارباید انجام شود، کار نکنیم و سئوال كنيم. اندیشیدن در واقع چیزی است که رشته ما بسیار به آن نیاز دارد. بيانديشيم تا رشته ارتقا پيدا كند".



هرگونه برداشت با ذکر مأخذ مجاز است. نظرات نویسندگان لزوما" نظر شیرازه نیست.