جستجوی وب سایت
 Search

 English | العربیه | Italiano صفحه اصلی تماس با ما نقشه سایت
اسناد مناسبت ها » نمايشگاه ديجيتال به مناسبت 30 دي 1346

 
Show full size image.
<<<< 1.JPG>>>>

30 دی 1346قرار گرفتن راه‌آهن دولتی ایران زیر نظر وزارت راه

با اختراع چرخ و به کارگیری آن در ساخت ارابه‌های چوبی در حدود 4 قرن پیش در آلمان، و بعد سال 1649م. برای اولین بار«ریل چوبی» در انگلستان برای تسهیل در استخراج و حمل مواد از معادن ذغال سنگ به کار گرفته شد. در سال 1736 پوشش چدنی U شکل به صورت ریل برای رفع سایش ریل‌های چوبی، ابداع شد. در آغاز از سگ و یا اسب به عنوان نیروی کشش استفاده می‌شد تا اینکه ابتدا با کشف نیروی بخار در سال 1759 و سپس در سال 1784 با اختراع ماشین بخار، راه برای اختراع و تکامل لوکوموتیو هموار گشت. در سال 1814 اولین لوکوموتیو با استفاده از نیروی بخار ساخته شد ودر بیست و پنجم سپتامبر 1825 اولین قطار با لوکوموتیو ساخت جرج استیفنسن در نیوکاسل انگلستان از(لیورپول به منچستر) به حرکت درآمد. هم زمان با انگلستان اقدامات مشابهی در سایر کشورهای اروپا و امریکا به وقوع پیوست. در سال 1830 امریکا، 1832 فرانسه، 1838 اطریش، 1835 آلمان و بلژیک، 1837 روسیه، 1839 ایتالیا، 1844 دانمارک و 1853 هندوستان احداث خطوط آهن را به طور فعال آغاز کردند. با ثبت اختراع روش تولید فولاد در سال 1856 سیرتحولات سریع و تولید انبوه در صنایع فولاد و تولید ریل‌های فولادی و لوکوموتیو آغاز گردید. در همین ایام و مقارن با در دوران سلسلۀ قاجار ایران عرصۀ تاخت و تاز و غارت روس و انگلیس بود. در سال 1265 ش. (1886م.) یک مهندس فرانسوی به نام بواتال نخستین خط آهن ایران را به طول 8700 متر، بین تهران و ری (از دروازۀ خراسان، میدان قیام فعلی، تا حرم حضرت شاه عبدالعظیم (ع). راه اندازی کرد. اما این مسئله همواره مورد مناقشه دولت‌های روس و انگلیس بود. ناصرالدین شاه در سال 1888 طی قراردادی برای تامین مخارج خود ( 60 هزار فرانک) احداث راه‌آهن در ایران را به مدت 10 سال ممنوع اعلام کرد. فتحعلی شاه قاجار نیز در سال 1899 قرارداد ننگین منع احداث راه‌آهن در ایران را به مدت 10 سال دیگر تمدید و امضاء کرد. بروز جنگ جهانی اول ( 1914 – 1918) و سقوط روسیه در پانزدهم مارس 1917 موقتاٌ ایران را از چنگال استعمار روس رهایی بخشید. در خلال این دوران خطوط آهن تبریز- جلفا به طول 146 کیلومتر و صوفیان - شرفخانه به طول 53 کیلومتر (1295 ش / 1916 م) با هدف‌های استعماری راه‌اندازی شد. طرح ایجاد راه‌آهن سراسری ایران که از سال 1285 ش. مطرح بود، پس از سقوط قاجار قوت گرفت. هدایت، رئیس الوزرای وقت، پیشنهاد احداث راه‌آهن را به مجلس شورای ملی برد و در چهارم اسفند ماه 1305 به تصویب رسید. البته بخشی از منابع مالی احداث راه‌آهن ، در تاریخ نهم خرداد 1304 با وضع قانون انحصار قند و شکر تأمین گردید. مطابق با این قانون مقرر شد که از هر سه کیلو قند و شکر که به ایران وارد می‌شود، در داخل تولید می‌گردد، دو ریال و از هر سه کیلو چای، شش ریال مالیات برای مصرف راه‌آهن دریافت و بقیۀ مصارف راه‌آهن از بودجۀ عمومی کشور تامین گردد. از طرفی در تاریخ بیستم بهمن 1304 نقشه‌برداری و ساختمان راه‌آهن به تصویب مجلس رسید، و برای اجرای این کار اداره‌ای به نام ادارۀ راه‌آهن در وزارت فواید عامۀ آن روزگار تاسیس گردید. پس از نقشه‌برداری وتعیین قطعی قسمتی از نقشه‌ها در شمال و جنوب، در روز یکشنبه بیست وسوم مهر ماه سال 1306 کلنگ راه‌آهن دولتی ایران در بیرون دروازۀ محمدیه- که فعلاٌ ایستگاه تهران است- به زمین زده و اجازه داده شد که در جنوب و شمال عملیات زیرسازی خط آغاز گردد. پس از آنکه ادارۀ راه‌آهن مقدمات اجرایی ساختمان راه‌آهن را انجام داد و به مراحل اساسی رسید، معلوم شد این اداره به دلیل نداشتن امکانات و مقدمات لازم از عهدۀ کار بر نمی‌آید، لذا در آخر خرداد 1305 ادارۀ راه‌آهن منحل گردید و به جای آن هیأتی به اسم هیأت تفتیش و نظارت به ریاست عزت ا... هدایت مرکب از سه نفر خارجی و چهار نفر ایرانی تعيين گردید . در اوایل سال 1312 راه‌آهن در شمال و جنوب وارد منطقۀ کوهستانی شد و در واقع دشوارترین و پرخرج‌ترین قسمت‌های راه‌آهن آغاز گردید. از این رو ساختمان آن مستلزم سازمان فنی مهندسی بسیار منظم و وسیع بود لذا مناقصه های مجدد برگزار شد. پس از بررسی پیشنهادات چند شرکت، شرکت دانمارکی کامپاکس برندۀ مناقصه گردید. در اول خرداد سال 1312 قرار داد بین دولت ایران و این شرکت منعقد شد و به موجب آن کنسرسیوم کامپاکس با سمت مشاور فنی و نمایندۀ وزارت طرق و شوارع برای ساختن بقیه خط سراسری ایران شروع به کار کرد. سرانجام راه‌آهن سراسری جنوب - شمال در سال 1317 به بهره‌برداری رسید و در جنگ جهانی دوم« پل پیروزی» متفقین لقب گرفت.

اسناد قرار گرفتن راة آهن دولتي ايران

Copyright 2007 by My Website