برپائي نمايشگاه خاطره‌هائي از جنگ جهاني دوم



نمايشگاه «خاطره‌هائي از جنگ جهاني دوم»، به مناسبت يادآوري سالروز اشغال ايران در سوم شهريور ماه سال 1320به دست نيروهاي متفقين، در روز سه‌شنبه پانزدهم شهريور با حضور آقاي دكترصلاحي، رئيس سازمان اسناد و كتابخانه‌ي ملي ايران و جمعي از مسئولان و كارشناسان دستگاه‌هاي دولتي و علاقه‌مندان، رونمائي شد. اين نمايشگاه، شامل 13 خاطره از حضور ارتش بيگانه در ايران، در هنگام جنگ جهاني دوم است كه از منابع تاريخ شفاهي موجود در سازمان اسناد و كتابخانه‌ي ملي ايران برداشت شده است. اين خاطره‌ها را افرادي نقل كرده‌اند كه خود در زمان وقوع جنگ جزو نظاميان ارتش ايران و يا از شاهدان عيني رخدادهاي جنگ در ايران بوده‌اند. از مجموع 12 راوي اين خاطرات، هم اينك 10 تن دار فاني را وداع گفته‌اند. مصاحبه‌هاي قديم‌تر، گفتگو با دكتر اميرشاپور زندنيا، دكتر غلامحسين بيگدلي و دكتر محمود شروين است كه در سال 1373 انجام شده و مصاحبه‌هاي متأخرتر، گفت و شنود با آقايان عبدالرحيم جعفري و دكتر عنايت‌الله رضاست كه در سال 1386 به انجام رسيده‌‌است.
اهميت اين اطلاعات، در آن است كه با مطالعه‌ي آن‌ها، خواننده خود را در شرايط تاريخي جنگ جهاني دوم در ايران حس مي‌كند و اوضاع اجتماعي آن روز، برايش ملموس مي‌گردد. همچنان كه گواهي‌دادن شاهدان عيني در محاكم قضائي مورد توجه خاص قاضي‌ها قرار مي‌گيرد، در اين‌جا نيز، شهادت گواهان عيني وقايع جنگ دوم جهاني، به داوري پژوهشگران تاريخ كمك مي‌كند و آن‌ها را در دريافت درست واقعيت‌ها ياري مي‌نمايد.
هر يك از خاطره‌هاي ديگر نيز، به تناسب در باره‌ي حمله‌ي متفقين به آبادان، غرق شدن كشتي پلنگ در آب‌هاي آبادان؛ وضعيت بهداشت و سلامت در جامعه؛ شورش افسران نيروي هوائي؛ پديدآمدن قحطي در اصفهان به‌ دست متفقين؛ تبعيدشدن رضاشاه از ايران؛ تلاش برخي افسران براي بازسازي بخش‌هائي از ارتش؛ مقابله با حضور نيروهاي متفقين در خيابان‌هاي تهران؛ نامه‌ي رضاشاه به روزولت و درخواست رعايت بي¬طرفي ايران؛ بازداشت اشخاص بانفوذ تحصيلكرده‌ي ايراني به ‌دست متفقين؛ جوشش غرور افسـران ايراني در برابر نظاميان آمريكائي و فروپاشي ارتش ايران، بيان شده‌است.