آشنائی با آرشيو و كتابخانه‌ی ملی بنگلادش (بخش دوم)




2-2. اهداف
از اهداف مهم آرشيو بنگلادش، مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:
- تضمين حفاظت قانوني و فيزيكي از آرشيو سازمان‌هاي دولتي و آماده‌سازي آن‌ها براي منابع و تحقيقات.
- ارائه‌ي خدمات به عنوان مخزن مركزي اسناد دولت.
- جمع‌آوري و حفاظت مجموعه‌هاي دولتي و خصوصي.
- ايجاد تسهيلات پژوهشي براي مديران، پژوهشگران و عموم مردم.
- گردآوري و نگهداري تمام نشريات ملي.
- جمع‌آوري مطالب چاپ شده در باره‌ي بنگلادش، بدون در نظر گرفتن محل انتشار آن‌ها و يا تهيه‌ي عكس و سوابق الكتروني از اسنادي كه در خارج از كشور وجود دارد.
- تهيه‌ي اسنادي كه تحت عنوان اسناد آرشيوي مورد نياز كشور، در خارج از بنگلادش به چاپ رسيده است.
- ارائه‌ي خدمات مربوط به سند و فهرست‌نويسي.
- ايفاي وظيفه به عنوان مرجع اصلي پژوهش.
حفظ ارتباط با مؤسسات خارجي، به عنوان يكي از اعضاي شوراي جهاني آرشيو.
- ارائه‌ي خدمات مشاوره‌اي به دولت‌ها و مؤسسات خصوصي، در زمينه‌ي حفظ و نگهداري اسناد.
- اجراي آيين‌نامه‌ي دولتي آرشيوي سال 1983م.
3. مجموعه‌ها
آرشيو ملي و كتابخانه‌ي ملي بنگلادش، در يك دوره‌ي سي‌ساله، توانسته‌اند مجموعه‌ي وسيعي از اسناد، مدارك و كتاب‌ها را جمع‌آوري كنند. به اين ترتيب يكي از مراكز مطالعاتي بزرگ در جنوب آسيا شكل گرفته است؛ مركزي كه وجودش براي كشورهاي شبه قاره، به لحاظ كاربرد در پژوهش‌ها بسيار سودمند تلقي مي‌شود. از مهم‌ترين مواد آرشيوي موجود در آرشيو و كتابخانه‌ي ملي بنگلادش، مي‌توان از اسناد دولتي و نيمه‌دولتي، آرشيوهاي خصوصي، كتاب‌‌هاي خارجي به زبان‌هاي بنگالي، انگليسي و فارسي، كتاب‌هاي ناياب، كتاب‌هاي علمي، روزنامه‌ها و نشريات، دستنوشته‌ها، نقشه‌ها و ريزفيلم‌ها ياد كرد.
1-3. اسناد محلي
در آرشيو ملي بنگلادش، هزاران سند مربوط به دهه‌ي 1760م. متعلق به منطقه‌هاي مختلف از قبيل: رانگپور، داكا، پابنا، نوكالي، كاميلا، باريسال و مايمنسينگ در دسترس است. سوابق محلي، بيانگر وقايع روزانه‌ي مربوط به توسعه و مديريت‌ شركت‌هاي هند شرقي به طور عام و ايجاد تحصيلداري (ماليه) به طور خاص است. اين سوابق، متشكل از نامه‌هاي دريافتي و ارسالي، نامه‌هاي غيررسمي، گزارش‌ها، عريضه‌‌ها و اسناد رسمي است كه افراد محلي و مقامات رسمي، در بخش‌هاي مختلف محلي و مديريتي تهيه كرده‌اند. سوابق محلي بيش‌تر دستنويس، و نامه‌هاي اداري تايپ شده است. اين اسناد با ارزش، اكنون براي محافظت دائم به صورت رقمي درآمده‌اند و در وبگاه آرشيو و كتابخانه‌ي‌ ملي بنگلادش، در دسترس علاقه‌مندان قراردارند.
2-3. صورتجلسه‌ها و پرونده‌هاي دولت بنگلادش
آرشيو ملي بنگلادش، تعداد درخور توجهي از صورتجلسه‌هاي دبيرخانه‌ي «اتاق اسناد» را، از سال 1859 تا 1964م. گردآورده است. اين صورتجلسه‌ها، شامل نامه‌ها، فرمان‌ها، مصوبات، قوانين و گزارش‌هاي دولتي، در خصوص كمپاني هند شرقي و دولت بنگلادش است.
3-3. اسناد مربوط به افراد بلندپايه‌ي داكا
آرشيو ملي بنگلادش، اسناد تاريخي جالبي نيز از هيئت بلند پايه‌ي داكا، از سال‌هاي 1898 تا 1971م. و اقدامات و اتفاقات در نواحي روستائي بنگلادش گردآوري كرده است.
4-3. اسناد تحصيل‌داري
از ديگر اسناد موجود در آرشيو ملي بنگلادش، سوابق مختلف محلي مانند اسناد مالي داكا از تاريخ 1889 تا 1960م. و اسناد مالي جسوره از 1889 تا 1960 و بگرا از 1846 تا 1876م. است.
5-3. صورتجلسه‌ها و پرونده‌هاي سيلهت
بخش ديگري از اسناد موجود در آرشيو ملي بنگلادش، اسنادي از منطقه‌ي سيلهت در سال‌هاي 1874 تا 1947م. است. در آن دوران، بنگلادش كنوني بخشي از ايالت آسام به شمار مي‌آمد. اين اسناد، ارزش بسياري دارد و نشانگر وضعيت جامعه‌ي سيلهت در دوران استعمار است.
6-3. نقشه‌هاي قديمي
آرشيو ملي بنگلادش، تعدادي نقشه مربوط به سال‌هاي 1854 تا 1967م.، از اداره‌ي هيئت بلندپايه‌ي داكا و ديگر مناطق جمع‌آوري كرده است. از نقشه‌هاي موجود در اين آرشيو، مي‌توان نقشه‌ي سياسي هند مشتمل بر راه‌آهن و رودخانه‌ها را مربوط به سال 1950م.، نقشه‌ي بنگال در قرن 19م، و نقشه‌ي پاكستان (غربي و شرقي) را مربوط به سال 1950م. نام برد.
7-3. نشريه‌هاي دولتي
گزارش‌هاي كمياب و مهم اداري و همچنين قوانين و مصوبات مجلس به عنوان نشريه‌هاي دولتي، از ديگر منابع مهم آرشيو ملي است.
8-3. روزنامه‌
آرشيو ملي بنگلادش، روزنامه‌ي كلكته و روزنامه‌هاي پاكستان را از سال 1833 تا 1990م. از طريق مؤسسات آموزشي، دانشگاه داكا و بخش اطلاعاتي مطبوعات، جمع‌آوري كرده است.
9-3. سوابق ايالتي
سوابق ايالتي، مجموعه‌ي با ارزش ديگري از آرشيو ملي به شمار مي‌آيد كه بيش‌تر آن‌ها مربوط به زمين‌هاي دو زميندار بزرگ است.
10-3. گزارش‌هاي پايش (مانيتورينگ) راديو
گزارش‌هاي مركز راديو، از سال 1987م. جمع‌آوري و نگهداري شده است.
4. خدمات عمومي
از جمله‌ي خدماتي كه آرشيو ملي بنگلادش به عموم مردم به‌ويژه به پژوهشگران، دانشجويان و علاقه‌مندان ارائه مي‌كند، خدمات مربوط به بخش‌هاي تالار مطالعه و تحقيق، ريزفيلم، اينترنت، جرايد و مجلات، آموزش مديريت آرشيو و كتابداري است.
5. ساختار تشكيلاتي
بخش‌هاي مهم آرشيو بنگلادش، شامل مديريت آرشيو، مديريت سوابق، حفظ و نگهداري، ريزفيلم و بازتوليد، مخازن، روابط عمومي، نمايشگاه مديريت فناوري و امور اداري است.
6. برنامه‌ي آتي
آرشيو بنگلادش به منظور دستيابي به اهداف خود، برنامه‌هاي زير را در دست اجرا دارد:
- احداث ساختمان جديد آرشيو؛
- تهيه‌ي تجهيزات لازم براي حفظ و نگهداري صحيح و علمي اسناد و مد ارك؛
- برنامه‌ريزي به منظور بازبيني و طبقه‌بندي مجدد اسناد موجود در آرشيو ملي و محلي؛
- توسعه‌ي تجهيزات.