جستجوی وب سایت
 جستجو

جستجوی منابع
از کتابدار بپرسید
فهرست کتابخانه های ایران
 English | العربیه | Italiano | Français | Русскийسازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران صفحه اصلی تماس با ما نقشه سایت
خدمات » خدمات آرشیو ملی ایران » ‌خريد و اهداي اسناد

دبيرخانة اسناد اهدائي و خريداري
بررسیها نشان می دهد که تا اواسط حکومت مظفرالدین شاه، یعنی سالهای منتهی به 1320 ق (1280ش)، بايگاني به شیوه امروزین در تشکیلات دولت وجود نداشت؛ گرچه در دربار پادشاه، برخی اسناد نگهداری می‌شد و جایی هم برای این منظور در نظر گرفته شده بود. اما حکام ایالات و ولایات که به‌عنوان نماینده پادشاه، عهده دار وظایفی چند از جمله، جمع‌آوری مالیات و سرباز گیری بودند، انجام امور اصلی، با تکیه بر بنیچه هایی بودکه در آن، تعداد سرباز و میزان مالیات مشخص شده بود. در این میان مکاتباتی که درامور مختلف مناطق تحت حاکمیت با پایتخت و اهالی رد وبدل می شد، نزد حاکم می‌‌ماند و تلقی او از این اسناد، به مانند اموال شخصی بود. لذا زمانی که حاکم منطقه ای تغییر می‌كرد، آنچه به نفر بعدی منتقل می‌شد همان بنیچه‌ها بود و بقیه اسناد یا امحا می‌‌شدند و یا توسط حاکم معزول، به خانه و محل استقرار جدیدش انتقال می یافت. وضعیت پيش گفته،كمابیش در وزارتخانه‌ها نیز برقرار بود. این مسئله خود‌به خود، منجر به خروج اسناد از تشکیلات دولتی و انتقال آن به خانه‌ها می گردید.در کنار آن، اقشار مختلف مردم به مناسبت و حسب موقعیت اجتماعی، اسنادی را تولید و یا از تشکیلات دولتی و دربار دریافت می نمودند. نمونة آن، فرامین، احکام، وقفنامه‌ها، قباله‌های مالکیت، صلحنامه، هبه‌نامه‌ها و نوشتجات دیگری است که به مرور و پس از گذشت ایام، به عنوان شاخص‌ترین نمونه های اسناد ملی و منابع متقن در شناخت تاریخ و هویت ملی محسوب مي‌گردند؛ و به فراواني نزد افراد و خانواده‌ها موجود است. لذا شناسائي، جمع آوری و حفاظت آنها وظیفه ای ملی و نیازمند عزم ملی است.
بر اين باور، آرشیو ملی ایران برای عمل به وظایف قانونی در زمینه فراهم‌آوری و حفاظت و نگهداری اسناد ملی، راهکارهای مختلفی را مورد توجه قرار داده است. جهت اطلاع يادآوري اين نكته لازم مي‌نمايد كه ورودی اسناد سازمان از دو طریق پیش بینی شده است.

  • شناسایی، ارزشیابی و انتقال اسناد دستگاههای مختلف دولتی اولين و مهمترين ورودي اسناد به سازمان است که پس از طی تشریفات قانونی، اینکار صورت می گیرد.
  • دومین ورودی اسناد به سازمان، اشخاص‌، خانواده‌ها و به طور کلی بخش خصوصی و نهادهائی است که در داخل و یا خارج از کشور به نوعی اسناد ملی ایران را، در اختیار دارند . اما در دایره تشکیلات دولتی قرار نمی‌گیرند.

برای اینکه اقدام آرشیو ملی در بخش دوم با موفقیت همراه گردد سه راهکار متفاوت بکار گرفته می‌شود.

  1. تشویق و ترغيب دارندگان اسناد به اهدای مجموعه‌‌هاي خود به آرشيو ملي؛
    به جرأت مي‌توان گفت مجموعه‌هاي اسناد اهدائي به سازمان اسناد و كتابخانة ملي، از غني‌ترين اسناد موجود در آرشيو ملي ايران محسوب مي‌شوند، طوريكه قديمي‌ترين سند سازمان كه بيش از 700 سال قدمت دارد، توسط يك خانوادة فرهيخته و فرهنگي اهدا گرديده است.بر اين اساس، از ابتداي شروع فعاليت آرشيو ملي، جلب مشاركت عمومي در غنابخشي به آن، از برنامه‌هاي اصلي شمرده شده است. و در اين راستا ، بويژه از دهة 1370 به بعد، بيش از 400 مجموعه ارزشمند اهدا گرديده است. از ميان آنها مي‌توان به مجموعه‌هاي خانواده‌هاي مرحوم علي اصغر حكمت، جمالزاده، ملك الشعراي بهار، پروين اعتصامي و ... اشاره كرد
    دريافت فرم مخصوص اهداي اسناد
    فهرست اهدا كنندگان
    نمونه‌هاي اسناد اهدائي
    فرصت را غنيمت شمرده و از همة ايرانيان و ايران دوستان دعوت مي‌نمائيم تا در اين اقدام مهم، ياورمان باشند. مشاركت شما در اهداي اسناد خود به آرشيو ملي و نيز تبليغ، تشويق و راهنمائي ديگران در همراهي و پيروي از شما در اين حركت فرهنگي، آينده‌اي با تاريخ و هويت روشن تر را براي كشورمان رقم خواهد زد.(با ما تماس بگيريد)
  2. دومین اقدام که در حال عملیاتی شدن است،آماده سازی و تجهیز مخازن نگهداری اسناد متعلق به افراد و خانواده ها به صورت امانی است.
  3. و راه سوم شناسایی و جمع آوری اسناد ملی در قبال پرداخت هزینه است.

در توجیه اقدام آرشیو ملی برای خرید اسناد، شاید ساده ترین دلیل این باشد که به هر حال، یکی از واقعیتهای امروز جامعه وجود بازار وسیع خريد و فروش و جابجایی اسناد مربوط به کشور های مختلف در جهان است؛ و افراد، سازمانها ودولتمردان با انگیزه های مختلف در این عرصه فعال می باشند. از سوی دیگر برخی از دارندگان اسناد به لحاظ نیاز مالی و یا دلایل دیگر حاضر به اهدای مجموعة خود نمی باشند، لذا در صورت اقدام نکردن آرشیو ملی، عاقبت وسرنوشت اینگونه مجموعه‌ها چندان خوشایند نخواهد بود.
بنظر می‌رسد، این دلیل به تنهایی کافی باشد تابتوان مسئولیت آرشیوملی و اقدام آن در جمع آوری اسناد خارج از تشكيلات دولتي درقبال پرداخت وجه را به عنوان حرکتی مثبت توجيه كرد و برای ادامة آن تلاش نمود.
باتوجه به زمینه فوق و دلایل دیگر، پس از تاسیس سازمان اسناد ملی ایران در سال 1349، و در همان سالهاي اول، اين نياز احساس شد و شناسائي و خريد اسناد مورد توجه قرار گرفت. برطبق خاطرات اولین رئیس سازمان مذکور (دکتر سیروس پرهام)، ازجملة اولين اسنادی که ازاین طریق به سازمان انتقال یافت، متمم قانون اساسی مشروطه بوده است. اما با اين وجود، حرکت جدی در این زمینه، در دهه هفتاد آغاز شد واین در حقیقت پس از بازدید ،رئیس جمهور وقت از سازمان اسناد ملی و اختصاص بودجه خاصی برای این منظور بود.که ماحصل تلاش در دورة جديد، انتقال بیش از یکصد هزار برگ سند با ارزش به آرشیو ملی مي‌باشد.
این اسناد که دورة تاریخی آنها از صفویه تا دهه اول انقلاب اسلامی را در برمی‌گیرد، مشتمل بر فرامین، عقدنامه های ازدواج، وقفنامه‌ها، مبایعه‌نامه‌ها، صلحنامه‌ها، احکام، دستخط‌های پادشاهان، شاهزادگان، در باریان، وزرا، نمایندگان مجلس، نویسندگان، شعرا، اساتید، مکاتبات خصوصی و اداری، عکس با موضوعات متنوع، نقشه های تاریخی، خوشنویسی و آثار خطاطی خوشنویسان معروف و.... است. و براي علاقه‌مندان به پژوهش در تاريخ ايران، به ويژه در دوره‌هاي مورد اشاره بسيار با اهميت مي‌باشند.مشاهدة نمونه‌هاي اسناد خريداري

روال شناسایی و انتقال اسناد خريداري بدین گونه است که در ابتدا صاحبان حقیقی یا حقوقی آنها از طرق مختلف به سازمان معرفی می شوند؛ سپس مجموعة تحویلی توسط کارشناسان متخصص مورد بررسی قرار گرفته و با تهیه فهرست توصیفی، جهت تعیین قیمت به کمیتة ویژه خرید اسناد تحویل می‌گردد.
پس از تعیین ارزش اسناد ارائه شده براي فروش و در صورت رضایت مالکان به قیمت تعیین شده، مجموعه خریداری شده برای ساماندهی آرشیوی و آماده سازی برای استفاده پژوهشگران در چرخه کاری قرار گرفته و در نهایت به خزانه منتقل می گردد. لازم به یاد آوری است که از سال 1373ش. تاکنون، بیش از 400مجموعه خریداری شده‌اند و اسنادی که شماره سه رقم سمت چپ آنها با 296 شروع ودر اصطلاح به آنها اسناد خزانه گفته می شود در برگیرنده اسناد خریداری هستند.
براي اجرائي كردن راهكارهاي اول و سوم در تشكيلات ادارة كل شناسائي و فراهم آوري اسناد ملي، دبيرخانة ويژة اسناد اهدائي و خريداري پيش بيني و فعال گرديده است، شما خوانندة محترم چنانكه اسنادي در اختيار داريد و مايل به اهدا و يا فروش آن به سازمان هستيد، مي‌توانيد به روشهاي زير اقدام فرمائيد:
الف) تماس با شماره تلفنهاي،22258735 ، 22900275-22900285، داخلي 2343و22255416 و هماهنگي با سركار خانم خراج، رئيس ادارة شناسائي و يا با خانمها صفري و سادات بيدگلي، كارشناسان دبير خانه.
ب) مكاتبه با صندوق پستي الكترونيكي donationrecords@nlai.ir

ج) مراجعة حضوري به محل دبيرخانه با آدرس: اتوبان شهيد حقاني به سمت شمال، جنب ورزشگاه شهيد كشوري، ساختمان اسناد ملي، طبقة سوم

صفحه های مرتبط در این سایت

کليه حقوق اين سايت برای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران محفوظ است (يادداشت هاي حقوقي)