الف) آثار تاليفي
با توجه به تنوع توليد آثار فكري، ‌هنري و ادبي در حوزه فرهنگ مكتوب و نيز حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و پديدآورندگان كتاب،‌ در بسياري از كشورهاي جهان، ‌آثاري كه از راه دانش، ‌هنر، ابداع و ابتكار پديد مي آيد ثبت شده و صاحب اثر بر اساس قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان از حقوق مترتب بر آن بهره مند مي شود.
از نظر قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، مؤلف، مصنف و هنرمند «‌ پديدآورنده» محسوب شده و به آنچه از راه دانش يا هنر و يا ابتكار آنان پديد مي آيد بدون در نظر گرفتن محملي كه براي ارائه آن بكار رفته« ‌اثر» اطلاق مي شود. آثار مورد حمايت اين قانون شامل موارد متعدد از جمله «‌كتاب، رساله، جزوه، نمايشنامه، شعر، ترانه، سرود، تصنيف، نوشته هاي علمي، فني، ادبي و هنري» ‌است كه براي نخستين بار عرضه شود.

ب) آثار غير كتابي
بر اساس مصوبه واسپاري آثار غير مكتوب مورخ 21/2/1378 مصوب جلسه 441 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، كليه توليد كنندگان دولتي و غير دولتي آثار غير مكتوب موظفند دو نسخه آثار توليدي خود را به كتابخانه ملي تحويل داده و شماره ثبت دريافت نمايند.
آثار حمايت شده مطابق اين مصوبه عبارتند از :كاست صوتي، كاست ويدئويي، لوح فشرده، تابلو نقاشي،تابلو خط، تنديس،‌ پوستر، كارت پستال، عكس، نقشه جغرافيايي، نقشه معماري و ساختمان،‌ نقشه قالي و گليم، تمبر، بروشور، تقويم، مدل لباس، طرح و ... و هرگونه اثر مبتكرانه ديگر كه از تركيب چند اثر از اثرهاي نام برده، پديد آمده باشد.

فوائد ثبت اثر
1. از جنبه حقوقي؛ ثبت اثر به نام صاحب اثر موجب مي شود كه حق انحصاري نشر، پخش، عرضه و اجراي اثر و حقوق بهره برداري مادي و معنوي اثر قانوناً به صاحب آن تعلق گيرد.
2. از جنبه فرهنگي؛ حفظ و نگهداري نسخه اي از اثر در سازمان اسناد و كتابخانه ملي بر غناي گنجينه ملي كشور خواهد افزود.
3. از جنبه اطلاع رساني؛ تهيه اطلاعات مستند اثر مطابق استانداردهاي فني و تخصصي كتابداري و ارائه اطلاعات مربوط در بانكهاي اطلاعاتي، موجب شناسايي و معرفي بيشتر اثر مي شود.

مراحل ثبت اثر
پديدآورندگان و توليد كنندگان آثار مكتوب و غير مكتوب مي توانند با توجه به مراحل زير، اثر خود را در كتابخانه ملي ايران به ثبت برسانند.
1. دريافت و تكميل فرم درخواست ثبت اثر از واحد واسپاري و ثبت آثار كتابخانه ملي ايران ( با ارائه كارت شناسايي معتبر توسط صاحب اثر و يا نماينده وي با ارائه معرفي نامه رسمي).
2. در شهرستانها متقاضيان ثبت آثار تاليفي مي توانند به ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان خود مراجعه نمايند.
3. در مورد ثبت كاست هاي صوتي ارائه معرفي نامه از مركز موسيقي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي الزامي است.
4. ارائه دو نسخه كامل از اثر به همراه فرم تكميل شده درخواست ثبت اثر به واحد واسپاري و ثبت آثار كتابخانه ملي ايران.
اين نسخه ها مي تواند دستنويس، ماشين شده، چاپ شده و يا تصوير برابر با اصل آن باشد.
5. ارائه مدارك رسمي لازم در مواردي كه حقوق مادي اثر به ديگري واگذار شده و يا نماينده صاحب اثر تقاضاي ثبت نمايد.
6. دريافت شماره ثبت اثر با مهر و امضاي مديريت مربوطه.
7. در صورت انتشار، صاحب اثر بايد شماره واسپاري و ثبت اثر كتابخانه ملي ايران را بر روي اثر درج نمايد و دو نسخه پس از انتشار را به كتابخانه ملي ايران تحويل دهند.
براي دريافت اطلاعات بيشتر با شماره تلفنهاي 39-88644000 داخلي 1-3180 و يا آدرس پست الكترونيكي
copyright@nlai.ir تماس و يا به آدرس:
تهران، اتوبان حقاني، بعد از ايستگاه مترو ميرداماد، بلوار كتابخانه ملي، ساختمان كتابخانه ملي، مديريت اطلاع رساني همگاني، واحد ثبت آثار مراجعه فرمائيد.